دستگاه خبرگزارى خدا : تمامى دستگاههاى فرستندهء عالم تنها با شرايطى خاص با قيد حفظ كيفيت خود در حال گرفتن خبر ، مىتوانند امانتهاى خود را تحويل دهند . و اما زمين ، اين دستگاه مرموز اطلاعاتى و خبرگيرى خدا ، هنگامى به ارادهء الهى آغاز پخش خبر مىكند ، كه بكلّى طومار وجودش از هم پاشيده : إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها . . يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ . . وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ . وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ . . إِذا دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا . . وَ إِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ . . وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ . . وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ . . . آرى ، آن هنگاميكه زمين در اثر زلزله و انقلاب منفجر شود ، آنگونه كه بچهرهء غيرزمينى درآيد - اگرش بنگرى نشناسى - دچار كششى سخت گردد ، و تمامى آنچه را كه در باطن پنهان داشته آشكار سازد ، كوهها بسرعت به حركت آيند ، و در اثر جنبش شديد تبديل بغبار شوند ، و اقيانوسها از شدت حادثه به جوش آيند ، پس از اين انفجار عظيم كه در اين دستگاه گيرندهء خبر رخ داده - نخست زمين ، امانتهاى بدنهاى آدميان و مكلّفانرا تحويل دهد - و سپس امانات ديگر : اعمال و اصوات و اقوال آنها را : يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها . تا سيه روى شود هركه در او غش باشد . * * * انعكاس اعمال ! ! عنوان فوق در قرون گذشتهء اسلامى نظر محققان و دانشمندان اسلامى را به خود جلب كرده ، و در پيرامون توجيه آن سخنانى گوناگون گفته‌اند ، اين دوربين آياتى از قبيل آيات مورد بحث و رواياتى زياد است كه چنان وانمود ساخته :