2 - وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً [ انبياء 31 ] . 3 - وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ [ لقمان 10 ] آيات فوق درين معنى هماهمگى دارند : كه يكى از مهمترين آثار كوهها نگهبانى انسانها و موجودات زنده است از اضطراب و سقوط در جوّ پهناور كيهان : كه اگر اين ميخها بر سطح گهواره زمين كوفته نميشد ، و اين لنگرهاى سنگين بر پيكر سفينهء كيهان‌پيماى ما نمىپيوست ، حركات درهم و سرسام‌آور زمين منظم و معتدل نميشد ، و ميخهاى جاذبه ياراى رام كردن اين فضانورد را نداشتند . اخبار : برخى از فرمايشات امير المومنين على عليه السّلام نيز در پيرامون اين‌گونه آثار كوهها از پيش گذشت مانند : « و وتّد بالصّخور ميدان أرضه » « 1 » خدا بوسيلهء صخره‌ها و كوههاى بلند اضطراب و نابسامانى زمين را كه نتيجهء حركت دورانى و غيره بود ميخكوب كرد . و : « فسكنت على حركاتها من أن تميد بأهلها » « 2 » در اثر پديد آمدن كوهها زمين در عين حركت محكوم بآرامش گرديد ، كه سرنشينانش از پرتاب محفوظ ماندند - نه آنكه به كلى ساكن گردند - بلكه « على حركتها » در عين حركت به آرامى و نظم گرائيد ، آنگونه كه براى ما محسوس نيست . و : « عدّل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » آفريدگار حكيم حركات گوناگون زمين را بوسيلهء ميخهاى بلند كوهها كه در اعماق و اكناف آن كوبيد ، منظم و آن را رام فرمود .

--> ( 1 ) - ميدان بمعنى حركت دورانى با اضطراب است ( خطبه 1 نهج البلاغة ) . ( 2 ) - خطبه 202 نهج البلاغة .