ما بطور قطع پذيرفته‌ايم كه تمامى گزارشات اين نامهء آسمانى عين واقعيّت بوده ، و شايسته است با تمامى امكانات در آيات مقدساتش بسيار بيانديشيم : وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ . . . أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها . . . وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ . . . و ما يتذكّر إلّا أولوا الألباب وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ . شايسته است با نيروى تفكّر و تدبّر و علم و إنابه بسوى خدا لجنهاى جهل و غفلت را از دلهاى خود بزدائيم ، تا از اقيانوس بيكران معارف قرآن آبيارى شويم . * * * قرآن و ماده نخستين جهان : قال اللّه تعالى : وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا [ هود 7 ] . و اوست آفريدگاريكه آسمانها و زمين را در شش زمان آفريد ( و پيش از آن ) عرش آفرينش او بر آب بوده است ، تا بيازمايد كه كدام كس از شما كردارش شايسته‌تر است . مفردات آيه : 1 - عرش : كلمهء عرش در قرآن به معانى گوناگون آمده ، و مشروح سخن را در اين پيرامون در كتاب : عرش القرآن و كرسيه آورده‌ايم ، و اكنون بدينگونه اختصار مىشود : عرش در آيهء فوق مورد سه‌گونه احتمالست : 1 - بناء و سازمان ، و گواه اين معنى براى عرش در دو آيه است :