و همان خدائى كه آنان را در آغاز خلقت زمين و آسمانها پراكند ، هنگامى هم كه بخواهد آنها را جمع خواهد كرد - آنها را از پراكندگى نجات خواهد داد . كاروانهائى از زمين ببرخى از كرات مسكونه مسافرت خواهند كرد ، و متقابلا كاروانهاى ديگرى از بعضى كرات آسمانى به زمين آيند ، و چون اينجا « جمعهم » پس از « بث فيهما » آمده است ، هر دو پيش از قيامت خواهد بود ، گرچه « جمع » آخرت را در بر گيرد ، ولى اختصاص به آن ندارد . و آيا كدام كاروان زودتر بار سفر خواهد بست . . ؟ هنوز معلوم نيست ، چنان كه اصل اين گونه مسافرتها نيز براى بشريت مبهم و نامعلوم مىباشد . يكى از جهاتى كه در اين گونه مسافرتها بسيار قابل ملاحظه است : سرعت سرسام‌آورى است كه اين مسافرتهاى محير العقول را در مدتهاى كمى بپيمايد ! قرآن نمونه‌هائى از سرعتهاى خارق العاده را ياد كرده است : يكى از اين نمونه‌هاى بارز سرعت كه تاكنون براى بشريت از مجراى عادى اتّفاق نيفتاده : سرعت سير رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله است كه در فاصلهء اندك به آخرين أعماق جوّ بيكران كيهان صعود فرمود - همچنانكه روح مقدسش بر كائنات احاطه داشت - سير بدنى را نيز در سراسر آفاق - جو ستارگان و ما فوق ستارگان - تا سدرة المنتهى كه منتهاى جهان پهناور هستى است به عمل آورد . اين سرعت از حساب سرعت نورى و ميلياردها برابر آن نيز برون و از محيط تعقل بشر خارج است . . . ديگر از نمونه‌هاى سرعت كه تا اندازه‌اى قابل درك است : سرعت سير تخت ملكه كشور سبا مىباشد ، كه تنها بارادهء جانشين و وزير روحانى سليمان « آصف بن برخيا » بخواست خدا در فاصلهء كمتر از چشم برهم زدن انجام گرفت .