تنها سازمان مرموز محيّر العقول خلقتشان بهترين برهان روشن بر كمال علم و قدرت آفريدگار مىباشد ، و اين خود تسبيح تكوينى است . ولى اين گونه تسبيح هرگز مقتضى نفى و يا انكار تسبيح و پرستش اختيارى برخى از موجودات زنده نيست . بخصوص در مورد آيهء فوق - كه از دواب ( جنبندگان ) سخن بميان آمده - و جاى انكار نيست كه ايشان تسبيح و پرستشى ما فوق عبوديت تكوينى جمادات دارند . و از جملاتى از قبيل « هم . . » چنان مينمايد كه لا اقل گروهى از دواب نامبرده از خردمندان مىباشند كه كاملترين تقديس الهى در آنها به صورت اختيار و ادراك صورت‌پذير است . 2 - وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ [ الشورى 29 ] . و از نشانهاى قدرت و علم بىنهايت الهى آفرينش آسمانها و زمين و جنبندگانى است كه در آنها پراكنده ، و او بر جمع كردن آنها هنگاميكه ميخواهد قادر است . اگر در آيه گذشته كلمهء « دابة » از لحاظ دلالت بر وجود عقلاء احيانا مورد خرده گيريهائى باشد ، اين آيه با چهرهء روشنتر وجود موجوداتى زنده و ظاهرا عاقل را در آسمانها و زمين اثبات مينمايد : گواه بر اينكه جنبندگان مذكور عاقلند كلمهء « هم » در « جمعهم » مىباشد كه از لحاظ استعمال در انحصار خردمندان ( ذوى العقول ) است ، و در مواردى هم كه افرادى از موجودات بىعقل در جمع عاقلان يك جا آورده شوند اين گونه ضماير مجازا و بعنوان تغليب در مجموع هر دو دسته به كار ميرود .