سپس فلك عطارد ، و به ترتيب فلك زهره ، و خورشيد ، و مريخ و مشترى ، و زحل ، كه هر يك بر فلك پيشين خود محيط است ، و در هر يك آنها بجز ستارهء مربوطه ستارهء ديگر وجود ندارد . سپس فلك هشتم كه جايگاه ستارگان ثابت است قرار دارد . و بعد فلك اطلس كه خالى از هرگونه ستاره است ، و محيط بر تمامى افلاك هشتگانه بوده و قطر آن نهايتى ندارد . سرعت حركت فلك اطلس باندازه‌ايست كه با تمامى افلاك هشتگانه‌اش در هر شبانه روز يك دور گرد زمين ميگردد . اين مختصرى از اصول هيأت بطليموس است كه علم جديد - و قرن‌ها پيش از آن - قرآن و اخبار اسلامى فاتحه‌اش را خوانده ، و اساسش را واژگون ساخته است . و بعد هم خواهيم ديد كه چگونه آيات قرآنى اين رشتهء ناموزون را از هم گسسته و شناخت كيهان و ستارگانرا بر پايه‌اى محكم بنياد نهاده ، كه اندك اندك در اثر پيشرفت علوم و اكتشافات بشرى آشكار ميگردد . * * *