اين نيروى مرموز در دورترين ستارگان و جزاير آسمانى كه ظاهرا با سرعت چند صد ميل در ثانيه در حركتند موجود است . زمين ساعتى صد هزار كيلومتر در حركت است - انسان در مقابل بادى با چنان سرعت قادر بر ايستادن نيست ، و معذلك روى زمين با كمال اعتدال ايستاده و حتى منكر آنست . و حركت زمين را بدور خورشيد 400 سال قبل كپرنيك لهستانى كشف كرد . . خوانندگان عزيز پس از آنچه دربارهء حركات و نيروى جاذبهء زمين بروشنى از آيات قرآنى و روايات گذشت ، دعوى فوق را دربارهء اينكه كاشف اين رمز مخفى آفرينش ، نيوتون و كپرنيك در 4 قرن پيش بوده‌اند ، جدا تكذيب خواهند نمود . نظرات گذشتگان پيرامون حركت يا سكون زمين : بشر از آغاز به حكم حس زمين را ساكن مىپنداشته ، و چنان كه احيانا كسى بر خلاف اين بداهت حسّ سخن از حركت زمين بميان ميآورد ، متهم بانكار بديهى و يا ارتداد از دين مىگشت . نخستين كسى كه پرده از رخ اين معما بر گرفت : « فيثاغورث » حكيم ( 5 قرن قبل از ميلاد ) بود ، سپس « فلوترگوس و ارشميدس » نيز از وى پيروى كردند و دو قرن بعد « ارسترگوس » اين نظريه را تقويت و حركت دورانى زمين را بر گرد خورشيد بميان كشيد ، و به همين جهت مورد تكفير واقع شد ، و نيم‌قرن پس از وى « كليانتوس » توضيح داد كه زمين محكوم به دو حركت وضعى و انتقالى است ، و روى اين اصل وى نيز به همكاران مرتد خود پيوست . پس از اندكى بطليموس بر خلاف اين بدعت قيام كرده و به همين جهت هم دانشمند قرون و زنده‌كننده علوم كيهانى شناخته شد .