الشيخ محمد الصادقي الطهراني

144

ستارگان از ديدگاه قرآن (فارسى)

طبرى در معنى كفات دو وجه ذكر كرده است : 1 - ظرف . . و 2 - كنّ ، يعنى ، نگهبان از اذيت ، سپس راجع به نصب : احياءا و امواتا ، دو قول نقل كرده است : 1 - بعضى از نحويين بصره ، آن را منصوب بحاليت دانسته . 2 - و برخى از نحويان كوفه ، مفعول به كفات خوانده‌اند « 1 » سپس وجه دوم را تقويت كرده گويد : « و هذا القول اشبه عندى بالصواب » . نگارنده نيز چنان كه گذشت وجه دوم را پذيرفته با اين امتياز كه مفعوليت : « احيائا و امواتا » را از لحاظ جزء معناى كفات ( ضبط و قبض ) ميداند ، پرنده اى سريع السير كه قبض و جذب مىكند بر گردهء خود وزير بالهاى نامرئى خويش موجودات زنده و مرده را : « يسرع فى الطيران مع قبضها احياءا و امواتا » . اينك تفسير اجمالى آيه : آيا زمين را پرنده‌اى سريع السير نيافريديم ، كه موجودات زنده و مرده را به زير بالهاى خود نگهبانى و جذب مىكند ؟ . . « 2 »

--> ( 1 ) - ابن قتيبه در غريب القرآن بطور متعين اين وجه را پذيرفته و وجه ديگرى ذكر نكرده است . ( 2 ) - طبق تفسير فوق « احيائا و امواتا » مفعول معنى ضمنى كفات كه قبض و ضبط است خواهند بود ، به اين معنى كه : أ لم نجعل الأرض يقبض جناحها احيائا و امواتا للطيران - آيا زمين را اين گونه ننهاديم كه بالهاى خود را جمع مىكند بر زندگان و مردگان براى پرواز ، و در نتيجه قبض جناح زمين كه مرجعش نيروى جاذبه مىباشد براى پرواز است ، و نه آنكه تنها اثر جاذبه حفظ احياء و اموات در حال حركت زمين باشد ، بلكه اين يكى از آثار برجسته آنست كه بعنوان يكى از نعمتهاى بزرگ الهى وانمود شده و شايد بر اين توجيه نقل تاج العروس است كه : گفت الشىء يكفته : ضمه و قبضه ، كفت را متعدى استعمال نموده .