و اكسيژن هوا باندازهء كافى و شايسته جوّ محيط بر زمين را پر كرد ، سپس اندك‌اندك موجودات دريائى پديد شدند ، و پس از چندى قسمتهائى از اقيانوسهاى محيط بر زمين تبخير و يا بر أعماق آن فرو رفته و توليد رسوبهائى سودمند و زرخيز نمود . و در نتيجه : اين دوران بجهات فوق دوران پيدايش بركات ناميده شد . 2 - و قدّر فيها أقواتها : و سپس دوران چهارم : « و قدّر فيها أقواتها » آغاز گرديد ، كه گياهان گوناگون از سطح زمين سر كشيدند ، و انواع اغذيهء اوليه پديد شد ، و زمينهء پيدايش حيوانات برّى فراهم گشت ، آغاز پديد شدن حيوانات گوناگون ، و پس از همه پيدايش انسانها گرديد ، بدين معنى كه پس از آماده شدن غذاها و اقوات زمينى مصرف كنندگان اين قوتها نيز پديد شدند ، تا از خوان بيكران نعم آفريدگار منان به حد كافى بهره برند ، و روزى او را بغفلت نخورند . . . مثلا اكسيژن هوا از مهمترين و ضروريترين قوتهاى موجودات زنده أعم از نباتى و حيوانى است ، كه در صورت نبود و يا كمبود آن ادامهء زندگى و بلكه اصولا پيدايش آن ناشدنى است . و در درجهء دوم آبست ، چنان كه از پيش بمناسبت آيه : « وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ » گذشت : كه پيدايش و ادامهء زندگى از آبست . و بقيهء غذاها در درجهء سوم حياتى قرار دارند ، با اندك اختلافى كه از لحاظ ضرورت زندگى براى موجودات زنده دارا مىباشند . تداخل چهار دوران : شايستهء توجه است كه مقتضاى طبع تكامل زمين در دورانهاى چهارگانه اين گونه بوده است كه :