و در آيهء معارج نيز كه از يوم پنجاه هزار ساله سخن گفته ، نتيجهء دقت در خود آيه ، و بگواهى احاديث مستفيضة ، مقصود ايام قيامت است كه مثلا روز حساب خلايق اين اندازه است و مانند اينها . . . و بر فرض اينهم كه لفظ يوم در اين دو مورد اصطلاح بر هزار و يا پنجاه هزار سال از ايام دنيا باشد ، دليل بر اين نخواهد بود كه در ساير موارد نيز بدون هيچگونه قرينه‌اى به همين اصطلاح آمده باشد . روى اين اصل اين احتمال نيز كه ستة ايام از ايام ربوبى باشد - حتى بر فرض وجود چنان استعمالى هم - مردود و بدون دليل خواهد ماند . احتمال 5 - يوم عالمى : طنطاوى در تفسير خود گويد : برحسب آنچه دانشمندان از كتابخانه قصر آشور بانيبال يافته‌اند ، لفظ يوم در علوم بابليها و آشوريها باصطلاح زير آمده است كه : نامبردگان منطقة البروج را به دوازده قسمت بخش نموده و دائره را 360 درجه ، و همچنين دقيقه و ثانيه هريك را به 360 بخش ، و هفته را بهفت روز تقسيم كرده و گفته‌اند : روى اين حساب روز عالمى از دهها هزار سال نيز تجاوز مىكند . سپس طنطاوى از اين اصطلاح چنان نتيجه گرفته است كه : يوم در آيات آفرينش زمين و آسمان عبارت از زمانهاى طويلى است كه يوم عالمى اصطلاح شده است ، و نه آنكه ايام معمولى و يا . . . سپس با كمال خرسندى كه گوئى فتح عظيمى نصيبش گشته گويد : « فتعجب » جاى بسى شگفت است . ولى حق اينست كه تقاضاى شگفت‌انگيز تعجب طنطاوى نخست به خود او بازگشت نموده ، و بايد از او پرسيد :