الشيخ محمد الصادقي الطهراني

475

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

به‌شرط خوف بر جان و مانند آن ، تنها از كيفيت نماز كاسته مىشود ، كه امروزه در سفر ، هرگز نماز شكسته نمىشود و روزه نيز افطار نمىگردد . و درباره‌ى فتواى مشهور لزوم طهارت از جنابت براى ورود روزه دار به‌صبح رمضان ، با رجوع به‌قرآن مىبينيم كه بر حسب نص قرآنى هرگز چنان قيدى وجود ندارد ، زيرا « فالآن باشروهنّ . . و كلوا و اشربوا حتّى يتبيّن لكم الخيط الابيض من الخيطالاسود من‌الفجر » مباشرت با زنان را هم‌چون خوردن و آشاميدن ، تا لحظه‌اى پيش از طلوع فجر جايز دانسته ، كه ديگر وقتى براى غسل جنابت نخواهد ماند ، رواياتى شيعى و روايات سنّى هم موافق نصّ آيه است و تنها چند روايت شيعى كه با يكديگر تناقض هم دارند اين طهارتِ پيش از طلوع فجر را يا واجب و يا شرط صحت روزه مىدانند . با بزرگان علما پيرامون علوم رايج حوزوى به‌ويژه فقه گفت‌وگوهايى داشته‌ام ، از جمله بامرحوم آيةاللَّه‌العظمى حاج سيداحمد خوانسارى درباره‌ى ازدواج با زناكارى كه توبه نكرده و نمىكند ، فرمودند : به‌احتياط واجب نبايد با او ازدواج - اگر چه موقت - كرد ، زيرا بدون مانع بودن زن ، از شروط صحّت ازدواج است ، و گفته‌ى زناكار هم پذيرفته نيست ، گفتم : بنابراين حرمت ازدواج با او اقوى است و نه به‌احتياط واجب ، وانگهى « حرّم ذلك على المؤمنين » آن‌را تحريم كرده است و اگر هم روايات دراين‌باره مختلف باشند ، تنها آن‌كه با نصّ آيه موافق است مقبول است ؛ فرمودند : شايد ائمّه عليهم السلام آيه‌اى را درنظر داشته‌اند كه اين حرمت را نسخ كرده ، گفتم : اوّلًا آيات ناسخ و منسوخ قرآن معلوم است ، ثانياً در آيه‌ى پنجم سوره‌ى مائده كه آخرين سوره‌ى نازله مىباشد ، نصّ « والمحصنات من‌المؤمنات و . . . » پاكدامنى زنان را شرط اصلىِ ازدواج با آنان دانسته ، كه يا اين آيه شرط مهمترى درباره‌ى عفاف آنان دارد ، و يا لااقل دستى به « حرّم ذلك علىالمؤمنين » نزده است ، بنابراين تا هنگامىكه زنى زِنايش ثابت نشده حكم عفاف براى وى جاريست . در اين جا بود كه ايشان طبق نصِّ آيه‌ى تحريم ، فتواى قطعى به‌حرمت ازدواج ناهمسان دادند . هم‌چنين با مرحوم آية اللَّه العظمى گلپايگانى در اين‌باره بحث شد ؛ فرمودند : در حاشيه‌ى