الشيخ محمد الصادقي الطهراني
45
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
متنجس نمىكند مگر آنكه بهيكى از سه تغيير دگرگونش كند . و مگر ممكن است كه كر بودن شرط اصلى متنجس نشدن باشد و براى بيان چنان قاعدهى مهمى تنها با مفهوم : « اگر آب بهاندازهى كر نباشد چيزى آن را نجس مىكند » اكتفا شود كه اين چيز اولًا بر تمامى چيزهاى نجس دلالت ندارد ، و ثانياً چنانكه گذشت تنها آن يك چيز نجس مخصوصى را كه نجسكننده و تغيير دهنده است نمودار مىكند و بس . قليل كم آب قليل ، هم در برابر كر و زياد است ، و اين چه حكمى است كه در عين مورد بلوا بودنش كه شب و روز مورد نياز مكلفان است ، بهويژه در جو قحطى آب حجاز و آنهم در زمان نزول وحى كه شدت قحطى آب - در محيط وحى - بهمراتب از الآن بيشتر بوده ، چنان حكمى اينگونه مجمل و نامفهوم يا با چنان مفهومى نارسا بيان گردد ؟ در صورتى كه در اينگونه احكام حتماً بايستى بهوسيلهى ادلهى قطعى كه از دو نظر سند و دلالت براى همه قطعيت داشته باشد در دسترس همگان قرار گيرد . مسألهى 40 - دگرگونى سهگانهى آب كه از پاكى و پاككنندگى بيفتد فقط در انحصار رنگ يا بو يا طعم خود نجاست و در راستاى صفات سهگانهى نجاست است ، كه اگر بول آميختهى با آب انار رنگ آب را انارگونه كند ، و هرگز يكى از ويژگىهاى بول را بهخود نگيرد ، اينگونه تغيير هم ، چنان اثرى را ندارد ، مگر آنكه مثلًا رنگش بهاندازهاى تغيير يابد كه ديگر به آن آب نگويند كه اينجا تنها از نظر آب نبودن - و نه صرف دگرگون شدن - از « طهور » بودن مطلق بيرون رود - چنانكه مىگويند - اين آب بهگونهى مطلق « مُطهِرْ » و پاككننده نيست ، و نه آنكه متنجس است . و در هر صورت اگر آب بهگونهاى بهوسيلهى نجاستى دگرگون شود ، كه يكى از سه ويژگى نجاست بر آن غلبه كرده و از صفت آب « طهور » بودن بيرونش كند يا خبيثى نجاستوار شود ، اينجا هم برحسب اين حديث متواتر متنجس خواهد شد ، و هم مورد