يا غير آلت ويژه‌ى قمار چه برد و باختى مالى دربين باشد و يا بدون برد و باخت كه همه‌ى اين‌ها در قمار بودن كه لهو است از نظر اصل گناه بودن همانندند ، گرچه مراتب شدت و ضعف گناهشان متفاوت است‌كه آن‌جا كه بر دو باخت مالى هم دركار باشد گناهش دو بعدى است . و در خبر است از اميرالمؤمنين عليه السلام در تفسير « مَيْسِرْ » كه « كُلُّماالهى عَنْ ذِكْرِاللَّهِ فَهُوَ الْمَيْسِرُ » ، « هرچه از ياد خدا غافل كند همان ميسر است » كه مقصود انحراف و انصراف از ياد خداست كه دل را مرده و پژمرده كند و ياد خدا را از دل براند . مسأله‌ى 925 - هر اندازه حالت لهوى و برد و باخت قمار بيشتر و شديدتر باشد گناهش نيز بيشتر است ، و از جمله قمار با شطرنج است كه احياناً به‌خيال ورزش فكرى بر آن صحّه نهاده شده ، حال آن‌كه اين خود قمارى خانمانسوز است كه احياناً روزها و هفته‌ها و ماه‌ها به‌درازا مىكشد ، و اصولًا انسان را از بسيارى از واجبات الهى و زندگى عادى مردمى و اسلامى هم بازمىدارد ، و اگر تنها بازى و ورزش فكرى بودن چنان قمارى را حلال كند اصولًا هيچ‌گونه قمارى نبايد حرام باشد مگر در صورت برد و باخت ، ولى عموم قمارها - به‌خصوص در شطرنج - آن‌چه خيلى مهم‌تر از برد و باخت مالى است ، برد و باخت حالى ، حيثيتى ، اتلاف وقت و بازماندن از بسيارى از واجبات است ، و چنان‌كه گذشت آيه‌ى مائده حرمت خمر و ميسر را بر چهار مبنا كه هر يك به‌تنهايى براى حرمتش كافى است قرار داده ، و اصولًا برد و باخت گناهى است اضافه بر گناه لهو بودن قمار ، و در [ قرآن كريم ] هم تنها لهو و ميسر به‌ميان آمده كه قمار كلًا هم لهو است و هم ميسر ، كه خود از نمونه‌هاى بارز و روشن آن دو مىباشد . مسأله‌ى 926 - چنان‌كه در غيبت و ساير محرمات احياناً استثنايى هست ، در برد و باخت نيز چنان است كه در مسابقه‌ى تيراندازى و اسب‌دوانى و شناورى و دويدن برحسب نصوص معتبره‌اى برد و باخت حلال است كه امروزه به‌جاى اسب‌دوانى خودروهايى هوايى و دريايى و زمينى است ، و به‌جاى تيراندازى - با تير و كمان در گذشته - مسابقه‌ى در تيراندازى باانواع اسلحه‌ها و موشك‌ها و توپ و تانك و مانند