الشيخ محمد الصادقي الطهراني
360
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
گرچه پىآمدى از ارث است و مانند ارث مىباشد ، ولى اگر مقصود همان سهميههاى ارثى باشد ، اين وصيت تحصيل حاصل و لغو است ، پس اين تقسيم ثلث بهگونهى برابر است « 1 » كه بايد بهطور مساوى و همسان بين كليه ورثه تقسيم گردد . مسألهى 769 - اگر مورد وصيت تمامى طبقات سهگانهى ارث باشند اينجا هم برحسب احتمال گذشته تقسيم برمبناى ارث است ، مگر اينكه معلوم باشد كه منظورش تساوى در سهام بوده است . مسألهى 770 - چنانكه وصيت دربارهى بچهاى كه هنوز تولد نيافته درست است ، درباره حمل احتمالى نيز چنان است كه وصيت كند كه اگر زنش يا زنى ديگر باردار بود و بچهاش متولد شد فلان مقدار مال در اختصاص او باشد ، و در هر دو صورت اگر مورد وصيت تحقق نيافت مال مورد وصيت مانند بقيهى تركه ميان ورثه تقسيم مىشود . مسألهى 771 - اگر مورد وصيت مخلوطى از واجبات و مستحبات بوده و مال مزبور براى هر دو كافى نبود بايستى واجبات ماليش از اصل مال جدا شود « 2 » و مستحباتش در صورت مصلحت از ثلثش . مسألهى 772 - حج واجب و ساير بدهىهاى مالى چه وصيت كند يا نكند از اصل مال محسوب مىشود زيرا « أوْ دَيْنٍ » پس از « من بعد وصية » است و حج هم از ديون است ، كه وصيت دربارهاش نقشى - بجز اثبات آن و تأكيدش را - ندارد . مسألهى 773 - « حج ميقاتى » حجى است كه بهنيابت از وصيت كننده ، ساكنان مكه يا مدينه و اطراف آن حج را انجام مىدهند ، و « حج بلدى » ، حجى است كه شخصى از وطن و محل سكونت وصيتكننده نيابت حج او را قبول كند و انجام دهد ، و چون مخارج نيابت براى حج بلدى خيلى بيشتر از حج ميقاتى است و مطلق حج برعهدهى ميت است ، در صورتى كه وصيت بهحج بلدى كرده باشد بهمقدار حج ميقاتى از اصل مال وصيتكننده است و بقيهى مخارج حج بلدى از ثلث مال او برداشت مىشود . و در
--> ( 1 ) - و اين فتوا مورد اجماع مطلق و بدون اختلاف است ( 2 ) - مرحوم سيد ابوالحسن اصفهانى