مسأله‌ى 724 - عده‌ى وفات چه در دايم و چه در منقطع و چه كنيز در هر صورت به‌طور كلى چهار ماه و ده شب است و نه ده روز زيرا در آيه « أرْبَعَةَ أشْهُرٍ وَ عَشْراً » است و نه « عشرة » تا ده روز باشد « 1 » ، و عده‌ى زن باردار اگر شوهرش زنده است تا هنگام زاييدن و يا سقط جنين او است گرچه خون بسته‌شده و يا نطفه باشد ، و اگر شوهرش مرده است مدت بيشتر ميان عده‌ى وفات و زاييدنش را بايد مراعات كند مثلا چنان‌چه بعداز فوت شوهر يا در همان روزها يا ماه‌هاى اول وضع حمل كند از عدّه خارج نمىشود بلكه بايد تا 4 ماه و ده شب از حين وفات شوهر صبر كند و چنان‌چه بعداز فوت شوهر مثلًا يك‌ماهه يا دوماهه حامله باشد بايد تا وضع حملش صبر كند ، كه به‌اصطلاح دراين مورد بايد « ابعَدُالاجَلَين » يعنى آن عده دور تر را رعايت نمايد و اين عده از زمان وفات شوهر است ، زيرا « وَ الَّذينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أزْواجاً » ( سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 234 ) كل زمان‌هاى پس از مرگ را - و نه اطلاع يافتن به‌مرگ را - دربر دارد بنابراين اگرزمانى متوجه شد كه شوهرش مثلًا پيش از چهار ماه و ده شب مرده چون عده فوت براى شوهر چهارماه و ده شب است اين زن عده‌اش تمام شده و هيچ عده‌اى ندارد « 2 » ، و عده‌ى طلاق زنى كه در سن حيض است ولى حيض نمىبيند سه ماه است . مسأله‌ى 725 - عده‌ى وفات از نظر قرآن و سنت مطلق است و شايد براى احترام زوجيت از طرف زن باشد كه صبرش در اين مدت محظورى هم ندارد . اگرچه براى مرد هم شايسته است ولى شايسته‌تر امكان توليد بيشتر از او است و در هر صورت مطابق نص آيه‌ى وفات اين عده براى زن كلى و همگانى است . مسأله‌ى 726 - « المطلقات » كه بايد عده داشته باشند ، به‌دليل « و لا يحل لهن » كه پنهان داشتن نطفه يا حملشان را حرام كرده « 3 » تنها زنانى هستند كه احتمال وجود

--> ( 1 ) - زيرا از نظر ادبيات عرب از سه تا ده ميان عدد و تميزش ، در برابر مؤنث مذكر و در برابر مذكر مؤنث است و تميز « ايام » كه مذكر است « عشرة » است و نه « عشراً » ( 2 ) - مرحوم آقاى خويى شرط اطلاع را در صورتى مىدانند كه شوهر غايب يا در حكم غايب باشد ( 3 ) - « هن » در « لهن » تمامى « المطّلقات » را دربر دارد و نه برخى از آنان را ، روى همين اصل اين مطلقات كه نخست عده‌ى سه قرء را دارند و سپس تا وضع حملشان تنها طلاق يافتگانى هستند كه نطفه و يا مراحلى ديگر را در رحم دارند ، كه نبايد آن را پنهان دارند و سپس براى وجود باردارى يا عدمش عده‌ى سه قرء است و سپس در صورت وجود حمل تا وضع حمل نمايند