الشيخ محمد الصادقي الطهراني

280

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

بنابراين عقدهايى كه موسوم به‌عقد موقت 88 ساله يا 99 ساله و مانندش است ، نه عقد موقت است و نه دايم ، بنابراين اين رقم عقدها باطل است و اگر عمل جنسى هم صورت گيرد زناست زيرا اين‌عقد صورت گرفته نه تحت شرائط و احكام عقد موقت است ، نه تحت عنوان و احكام عقد دائم ، بنابراين اين رقم عقدها از ريشه باطل است ، مگر اين‌كه قصد 99 ساله و يا هم‌زمان با مرگ به‌معناى عقد دايم باشد كه از نظر عقلانى هم اين‌گونه است و در اين‌صورت اين عقد دايم است و قصد دوام هم شرطى براى عقد دايم نيست زيرا طبع 99 ساله دوام است چه قصد باشد و يا نباشد ، بلكه قصد انقطاع براى عقد منقطع شرط است و بس و بالاخره اگر قصد دوام هم به‌صورتى غيرانقطاعى گرچه با تعيين مدتى بيش از انقطاع و يا همان با مرگ باشد به‌حساب عقد دايم است و اين‌جا احتياطى شديد در تجديد عقد با شرائط شرعى است . مسأله‌ى 624 - لفظ نكاح ، ازدواج ، عقد و مانند اين‌ها هر دوى دايم و موقت را شامل است ، و روى اين اصل گذشته از آيه‌ى عقد موقت « فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أجُورَهُنَّ فَريضَةً » ( سوره‌ى نساء ، آيه‌ى 24 ) « آن‌چه بهره‌ى شهوانى يا جنسى از اين زنان برديد مزدهاشان را كه فريضه و واجب حتمى است بپردازيد » . گذشته از اين تمامى آياتى كه مشتمل بر الفاظ نكاح و زناشويى است هر دوى عقد دايم و موقت را زير پوشش دارد ، مگر آن دسته از آياتى كه با قراينى آشكار ويژه‌ى عقد دايم است . و چون نياز جنسى و تشكيل خانواده و تأسيس نسل از ضروريات همگانى زندگى است و حتى احياناً بيش از غذا و مكان و لباس ضرورت دارد ، از اين‌رو شارع مقدس همه‌گونه تسهيلات را براى ازدواج مقرر كرده ، كه اگر توان ازدواج دايم براى مرد يا زن يا هر دو نباشد ازدواج موقت جايگزين همان ازدواج دايم است ، با محدوديت‌ها و تكاليف و مسئوليت‌هايى خيلى كم‌تر . مسأله‌ى 625 - ازدواج نه تنها در شرع مقدس حلال است بلكه به‌عنوان قاعده‌ى كلى مستحب و احياناً هم واجب است گرچه در بعضى مواقع نيز حرام مىباشد .