الشيخ محمد الصادقي الطهراني

269

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

امانت را به‌او برگرداند ، و اگر هم مطالبه نكند ولى امانت‌دار از نگهبانى اين امانت ناتوان شود بايد امانت‌گزار آن را بپذيرد كه در غير اين صورت اگر تلف شود به‌عهده‌ى امانت‌دار نيست مگر اين‌كه در نگهبانى امانت در عين توانش سهل‌انگارى و كوتاهى كرده باشد . مسأله‌ى 595 - اگر صاحب امانت بميرد و يا ديوانه يا سفيه گردد ، در صورت اول بايستى امانت را به‌وارثانش تحويل دهد ، و در صورت دوم و سوم بايد آن را به‌وليش واگذارد ، و اگر خودش شايسته‌ى اين ولايت و حفاظت است خود از آن نگهبانى كند . مسأله‌ى 596 - اگر امانت‌دار دستمزدى هم براى اين امانت‌دارى براى خود مقرر كند ، اين‌جا هم به‌حساب امانت‌دارى شايسته ضامن آن نيست ، مگر در صورت اهمال و يا عدم صلاحيت امانت‌دار كه قبلًا براى صاحب مال مجهول بوده است . اجاره مسأله‌ى 597 - مال كه خود كارى است تبلوريافته گاه به‌مصرف خريد زمين يا خانه و يا خودرو و مانندش يا وسايلى ديگر مىرسد ، و آيا اجاره دادن اين كار تبلوريافته در حكم ربا و مفت‌خوارى است ، و - به‌خيال واهى - چه فرقى ميان اجاره دادن پول با اجاره دادن مالى است كه با پول تهيه شده و يا به‌شما بخشيده‌اند ؟ ! فرقش اين است كه پولى كه شما داريد بدون اين‌كه به‌كارش اندازى سودى ندارد ، ولى مال مورد اجاره ، بدون هيچ كار و كوششى داراى سود است ، كه سكونت در خانه و راه‌پيمايى با خودرو و مانند آن ، سودهاى خالصى است كه بدون كوشش لازم عايد مالك مال مىشود ، و چرا غير صاحب مال بتواند به‌طور مجانى از اين مال سود ببرد ، بنابراين اجاره دادن اين اموال به‌هيچ‌وجه مفت‌خوارى نيست . اين مسأله در مورد اجاره‌ى مال بود ، ولى اجاره‌ى پول كلًا مفت‌خوارى است ، زيرا پول بدون به‌كار بستن هيچ‌گونه نفعى ندارد ، و اگر به‌كار بسته شود تنها سودش در اختصاص كسى است كه آن را به‌كار بسته و نه صاحب پول مگر اين‌كه به‌صورت مضاربه و مانندش انجام گردد كه