الشيخ محمد الصادقي الطهراني

25

رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)

شاهد همين مدعاست . مسأله‌ى 12 - انتخاب احسن الاقوال يك مسئوليت عمومى و شرعى است كه تكليف شرعى عموم مجتهدان و مقلدان و محتاطان را مشخص و معيّن مىكند . چون اطلاق لفظ عباد در آيه شريفه شامل همه‌ى مكلفّان اعم از علما ، يا غير علما كه مقلدان و عوامانند مىباشد و نه فقط علما و مجتهدان ، با اين امتياز كه اينان بايد اضافه‌ى بر نظرات خودشان نظرات همكاران و همراهان خود را نيز با براهينشان بررسى كنند و بهترينشان را با برهان مورد پسندشان پيروى نمايند كه « امرهم شورى بينهم » ( سوره‌ى شورى ، آيه‌ى 38 ) خود وسيله‌اى جمعى براى دستيابى به « احسنه » است . و ديگران هم كه توان و يا فرصت اين‌گونه اجتهاد را ندارند بايستى در يافتنِ « احسن‌القول » اجتهاد كنند ، كه به‌وسيله‌اى شرعى مانند گواهى دو عادل آگاه و شياع ميان قرآن‌پژوهان و شهرت سالم و با اساس برمبناى قرآن ، بدون معارضِ برابر يا قوىتر ، و يا هر وسيله‌ى ديگرِ شرعى از شايسته‌ترين مجتهدان پيروى كنند كه برحسب حديث حضرت امام عسكرى عليه السلام داراى چهار ويژگى كمياب باشند ، و آيا آگاهى بر اين چهار شرط مهم بدون بررسى دقيق و به‌كار بردن عقل و فكر در پرتو ايمان امكان‌پذير است ؟ هرگز ! . مسأله‌ى 13 - « فَيَتَبِعّوُنَ احْسَنَه » در آيه‌ى شريفه كه پيروى از بهترين نظرات را پيرامون احكام شرعى بر هر مكلفى واجب كرده بدين معنى است كه به‌اين « احسن » گرايش يابند و به‌كارش گيرند . كه در اين ميان اگر به « حَسَنِ » مطلق دست يابند كه احسن‌القول و حكم قطعى الهى است ، اين حَسَن مطلق ، مسئوليت مطلق مىآورد ، كه ساير حسن‌ها در برابرش اصلًا حَسَن نيست ، بلكه قبيح است ، و « احسنه » تنها در جاهايى است كه حقيقت دراين ميان صددرصد خودنمايى نكرده و سخنانى كه درباره‌ى آن است بين حسن و احسن مىباشد ، كه پسنديده و پسنديده‌تر به‌حساب نزديك و نزديك‌تر به حقيقت بودن است ، بنابراين پيروى از « احسنه » : مُتَعَيَّن است و ديگر هيچ ، و تنها ميزان و معيار « احسنه » اين است كه صاحب نظر از نظر كاوش و كوشش به‌نگرش و بيان احكام خدا عالم‌تر ، متعهدتر و پرهيزكارتر باشد .