الشيخ محمد الصادقي الطهراني
238
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
حيوان باقى است كه خريدار و فروشندهى حيوان در اين مدت مىتوانند معامله را فسخ كنند ، و اگر حيوانى را با حالت كسالت - و طبعاً با مبلغ كمترى - مىخرد ، بهاين حساب كه ممكن است پيش از سه روز آن را ذبح كند ، در مانند چنان جريانى خيار حيوان در كار نيست ، كه هدف از خريدنش نگهداشتن در مدتى بيشتر از سه روز نيست . 10 خيار تعذُّر مسألهى 530 - اگر يكى از دو طرف نتواند جنس مورد معامله را در موعد مقرر تحويل دهد و يا آن را تحويل گيرد در اينجا نيز خيار فسخ ثابت است . و مىبينيم كه تمامى اين اختيارات براى فسخ معامله برمبناى آيهى « تِجارةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ » است ، كه در تمامى اين موارد يا اصلًا رضايت حاصل نيست ، و يا بهدست آمدن رضايت نياز بهشرط مخصوص حلالى دارد ، و در تمامى اين اختيارات مسائلى چند است : مسألهى 531 - اوّل اينكه اگر بدون حساب و بررسى عاقلانه تمامى اختيارات فسخ را ساقط كند ، اين معامله سفيهانه و باطل است ، و يا حداقل اين اختيارها با چنان ساقط كردنى ساقط نمىشود ، و در صورتى كه طرف معامله هم در صورت اسقاط اين اختيارات راضى بهاين چنين معاملهاى باشد در اين صورت هم اين رضايت نه تنها كارساز نيست بلكه معامله از دو جهت باطل خواهد بود . مسألهى 532 - اگر مغبون بودنش و يا معيوب بودن جنس مورد معاملهاش را بههنگام معامله مىدانسته ، و يا پس از معامله بفهمد و بدون عذر بهطرف معامله مراجعه نكند در اين دو مورد اختيار فسخ نخواهد داشت ولى اين معامله از نظر سفيهانه بودنش باطل است ، مگر در صورتىكه معيوب بودن جنس مورد معامله را مىدانسته و قهراً بهخاطر اين عيب جنس را ارزانتر از قيمت سالم آن خريدارى كرده كه در اين صورت معامله صحيح است . مسألهى 533 - اگر عيبى در جنس مورد معامله پس از معامله پديد آيد ، چنانچه