مهدى سليمانى آشتيانى / محمد حسين درايتى
157
مجموعه رسائل در شرح احاديثى از كافى (فارسى)
اثبات رجعة محمّد و آله الاطهار عليهم السلام « 1 » ، اشاره نمود . او همچنين داراى رسالهء عمليه بوده كه جلد طهارت و صلاة آن توسط شاگردش احمد بن صالح تلخيص شده است . « 2 » 2 . احمد بن محسن بن منصور آل عمران قطيفى وى صاحب الحاوى « 3 » در فقه بوده و به نوشتهء أنوار البدرين از مشايخ ابن طوق است . « 4 » شايد ذكر اين دو نكته هم خالى از فايده نباشد . ابتدا اينكه ، صالح بن سالم - پدر ابن طوق - از فضلاى روزگار بوده است و به روال معمول ، بايد پسر ، از محضر پدرِ دانشمندش هم بهره برده و يا تحت ارشاد و هدايت وى مراتب علمى و تحصيلى را طى كرده باشد ، ولى تا آنجا كه مىدانيم در منابع ، تصريح به شاگردى او نزد پدرش نكردهاند و يا اين مطلب را طبيعى دانسته و تذكر ندادهاند . ديگر اينكه ابن طوق ، ضمن مكاتباتى از شيخ احمد احسايى سؤالاتى را در موضوعات فقه ، تفسير ، عقايد ، فلسفه و حديث پرسيده و شيخ ضمن تجليل از وى ، پاسخ داده است . اينكه ابن طوق به صورت مرسوم نزد احسايى شاگردى كرده باشد يا از او روايت كند دانسته نشد ، ولى آقا بزرگ تهرانى ، گاهى از ابن طوق با تعبير « تلميذ احمد الأحسايى » ياد كرده است « 5 » و برخى نيز به استناد همين مطلب ابن طوق را جزء
--> ( 1 ) . فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 16 ، ص 386 . ( 2 ) . أنوار البدرين ، ص 274 ؛ موسوعة مؤلفي الإمامية ، ج 4 ، ص 36 . ( 3 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 234 . ( 4 ) . أنوار البدرين ، ص 280 . ( 5 ) . الذريعة ، ج 24 ، ص 234 .