چهاردهى ( د 1334 ق ) فرزند ملا محمّد لاهيجى است . مدرس چهاردهى از شاگردان شيخ انصارى ، سيد حسين كوهكمرى ، ميرزا حبيب اللَّه رشتى و شيخ جواد رشتى و . . . است كه سال‌هاى طولانى كرسى درس او در نجف اشرف ميعاد جويندگان فضل و ادب و اخلاق بوده است . بيشتر طلاب اين دوره در نجف اشرف از او استفاده كرده‌اند . از او آثار زيادى در لغت ، فقه ، اصول ، رياضى ، تاريخ ، رجال ، حديث و دعا باقى مانده است . « 1 » چندين تن از فرزندان و نوادگان او اهل فضل بوده‌اند كه ميرزا محمّد آية اللَّه زادهء مدرسى ( د 1345 ق ) و شيخ مرتضى مدرسى از جملهء آنان هستند . رسالهء حاضر لاهيجى در اين شرح كه به خواهش برخى از مؤمنين نگارش كرده ، با روشى فلسفى و عرفانى و با اشاره به اشعار فارسىِ زياد به بسط و توضيح پرداخته است . او مىگويد اين رساله را در زمانى مىنويسيم كه چيزى از كتب لغت ، تفسير ، رجال و حتى كافى نزد من نيست . در پايان رساله چند كلمه به خط مغاير از متن رساله وجود دارد كه ظاهراً از مؤلف باشد . او نوشته است : قد اتفق الشروع فى هذه الترجمه و ختمها في بلدة رشت الجيلان فى المدرسة المخروبة المدعوة بمدرسة آقا ابو الفتوح . . . هناك فى زمان منه عفى عنه . تنها نسخهء شناسايى شده از اين رساله ، در كتابخانه مدرسهء فيضيهء قم موجود است . « 2 »

--> ( 1 ) . ن . ك : نقباء البشر ، ج 4 ، ص 1548 - 1549 . ( 2 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء مدرسهء فيضّيه قم ، ج 2 ، ص 86 ، ش 1976 .