در قرون متأخر و در دوران شكوفايى علوم حديث نيز كتاب‌هاى زيادى در اين رابطه تدوين شد . از اين دست آثار ، مىتوان به روضة المتقين فى شرح اخبار الأئمة المعصومين عليهم السلام ، از مجلسى اوّل ( د 1070 ق ) « 1 » ، مجمع البحرين ومطلع النيّرين ، از فخر الدين طُريحى نجفى ( د 1087 ق ) « 2 » ، الوافي ، از ملا محسن فيض كاشانى ( د 1091 ق ) « 3 » ، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول صلى الله عليه و آله ، از علامه مجلسى ( د 1110 ق ) « 4 » و بحارالأنوار از همو و همه آثارى كه در شرح كتب حديث نوشته شده و به خصوص شروح متعدد الكافي مانند آثار ملا صدرا ( د 1050 ق ) و ملا صالح مازندرانى ( د 1086 ق ) و ديگران ، همه و همه مشحون از بحث در اطراف احاديث مشكل و حاوى بهترين و دقيق‌ترين نوآورىهاى محدثان و حديث‌پژوهان بزرگ شيعه در موشكافى از دقايق اخبار و روايات است . ما در اين كوتاه قصد معرفى همهء آثار مربوط به مشكل الحديث را نداريم ولى به صورت اجمال ، فهرست مختصرى ، از كتاب‌ها و رساله‌هايى كه در اطراف احاديث مشكل تأليف شده است ، مىآوريم . ابن فهرست نامه جامع نيست كه اميد است با تذكرات دوستان دانش‌مند و دانش دوست كامل گردد و از سويى شايد مانع نباشد ، چرا كه فقط به اطلاعات مختصر منابع كتاب‌شناسى و فهرست نامه‌هاى نسخه‌هاى خطى ، اعتماد كرده‌ايم و چه بسا كاوش و بررسى اصل كتاب ، آن را از حوزهء مورد نظر خارج سازد . با اين تفصيل ، مختصرى از فعاليت‌هاى حديث پژوهان در شرح احاديث مشكل چنين است : 1 . جوابات المسائل العكبرية ، شيخ مفيد ( د 413 ق ) « 5 » . 2 . غرر الفوائد ودرر القلائد ، على بن حسين شريف مرتضى ( د 436 ق ) « 6 » 3 . جواهر الأسرار ، نورالدين حمزة بن عبدالملك بيهقى طوسى ( د 866 ق ) « 7 »

--> ( 1 ) . الذريعة ، ج 11 ، ص 302 . ( 2 ) . الذريعة ، ج 20 ، ص 22 . ( 3 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 299 . ( 4 ) . كتابشناسى مجلسى ، ص 285 . ( 5 ) . الذريعة ، ج 5 ، ص 228 . ( 6 ) . الذريعة ، ج 16 ، ص 42 . ( 7 ) . الذريعة ، ج 5 ، ص 260 - 261 .