3 ) مأمون مىپنداشت اگر دخترش صاحب فرزندى شود كه به مقام امامت برسد ، مىتواند ذرّيهء رسول خدا ( ص ) را با خاندان خود پيوند زده و براى خود افتخار كسب كند ، به ويژه كه از رسول خدا ( ص ) نقل شده بود كه امام دوازدهم و تشكيل دهندهء حكومت جهانى از نسل همين امام است . ليكن عباسيان كه از تدابير مأمون آگاهى نداشتند ، او را شديدا مورد اعتراض قرار دادند و گفتند : ما بيم داريم سلطنت عباسى از دست رفته و به خاندان علوى منتقل شود ! امّا مأمون كه نيّات خويش را مخفى مىداشت به آنان گفت : اگر شما در بارهء خاندان ابو طالب رعايت انصاف را مىكرديد ، آنها از شما سزاوارتر بودند ، من به اين جهت ابن الرضا را براى دامادى خود برگزيدم كه با وجود سن و سال اندك بر تمام اهل فضل از نظر علم و دانش برترى دارد . عباسيّان كه در اين باره ترديد داشتند ، پيشنهاد كردند تا امام را بيازمايند ، لذا قاضى القضاة بغداد يحيى بن اكثم را حاضر كرده و قرار گذاشتند تا او سؤالاتى از امام بپرسد ، اگر او پاسخ درست داد ، رأى مأمون را بپذيرند و اگر از پاسخ سؤالات درمانده شد ، مانع از دامادى او شوند . موعد مقرّر فرا رسيد و امام جواد در كنار مأمون قرار گرفت و يحيى بن اكثم در برابر او نشست و گفت : فدايت شوم ، آيا اجازه مىدهى از شما پرسش كنم ، امام ( ع ) فرمود : هر چه مىخواهى بپرس . يحيى گفت : فدايت شوم ، چه مىفرمائيد ، در بارهء شخصى كه در حال احرام شكارى صيد كرده است ؟ امام ( ع ) فرمود : آيا اين شخص شكار را در حرم كشته يا غير آن ؟ عالم بوده يا جاهل ؟ عمدا كشته يا به خطا ؟ آن شخص آزاد بود يا بنده ؟ صغير بوده يا كبير ؟ نخستين بار او بوده يا قبلا مرتكب شده ؟ آن صيد پرنده بوده يا غير آن ؟ پرندهء كوچك بوده يا بزرگ ؟ آن شخص پشيمان شده يا خير ؟ در شب شكار كرده يا در روز ؟ احرام او احرام حج بوده يا عمره ؟ يحيى كه از اين تقسيم بندى و تجزيهء سؤال شگفت زده شده بود ، آثار درماندگى و عجز در سيمايش آشكار شده ، در اينجا مأمون گفت : يا ابن رسول اللَّه ، اگر صلاح مىدانيد ، شقوق مسأله را بشكافيد و حكم آن را بفرماييد ، امام جواد ( ع ) فرمود : اگر