حضرت برخاست تا چراغ اتاق را درست كند ، امام او را نشانيد و خود برخاست و چراغ را تعمير كرد و فرمود : ما مهمان خود را به كار نمىگيريم . مردى از اهل بلخ مىگويد : ( با حضرت رضا در سفر بودم ، چون سفره گسترده شد ، دستور داد كه همه بيايند و كنار سفره حاضر شوند ، گفتم : فدايت شوم ، اجازه دهيد سفرهء غلامان را جدا كنيم ، فرمود : ساكت باش ، بدان كه هيچ كدام از ما بر يك ديگر برترى نداريم ! خداى ما يكيست ، پدر و مادر ما يكيست ، برترى ميان ما فقط بواسطهء تقواست ) . بدينسان امام رضا ( ع ) در تمام ابعاد حياتش ، بنده مطيع و مخلص پروردگار بود و خدا هم او را دوست مىداشت و قلب او را به نور معرفت درخشان ، و از علم و دانش آكنده ساخته بود و او را حجّت بالغه خويش بر مخلوقات خود گردانيده بود . آن حجّت حقّ هرگز فريب دنيا و ظواهر آن را نخورد و در راه خدا از تمام زيورهاى دنيا و حتّى از خلافت چشم پوشى كرد ، آرى كسانى هستند كه از مال دنيا كناره مىجويند تا متاعى بزرگتر از آن ، مثلا رياست را بدست آورند ، امّا امام در اوج قدرتمندى از رياست چشم پوشيد و به خاطر خدا به دنيا و لذات آن زهد ورزيد ، آن حضرت از شجرهء طيبه و ذريّهء پاكى بود كه خداوند آنها را گرامى داشته و در آنها براى امّت اسلام بركت قرار داده و فرموده است : ذُرِّيَّةً بَعْضُها مِنْ بَعْضٍ وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ [ 1 ] . اخلاق شايستهء امام عليه السلام : امام رضا ( ع ) در اوج قلهء فروتنى و خوشرفتارى با مردم قرار داشت ، هرگز در گفتار خود به كسى بىاحترامى نمىكرد ، و سخن هيچ كس را قطع نمىنمود و هيچ گاه دست رد بر سينهء كسى كه مىتوانست حاجتش را روا كند ، نمىزد ديده نشد كه در حضور كسى كه در برابرش نشسته بود ، پاى خود را دراز كند و تكيه دهد . نسبت به غلامان و كنيزان با خشونت رفتار نمىكرد و قهقهه نمىزد ، بلكه همواره چهرهء تابناكش به زيور تبسّم آراسته بود ، چون سفره مىگستردند ، بندگان و حتّى دربان و نگهبان را با خود بر سر سفره دعوت مىكرد ، بسيار روزه مىگرفت و در هر

--> [ 1 ] سوره آل عمران ، آيه 34 .