را تحت تأثير و نفوذ علمى خود قرار داد و دانشمندان بزرگ را به امّت اسلامى تقديم نمود و انديشه‌هاى ناب علمى و سياسى را در جامعه ايجاد كرد ، شمار كسانى كه مستقيما در اين دانشگاه تحصيل كرده‌اند به چهار هزار تن مىرسيده است و فرهنگ اصيل اسلامى مستقيما از اين سرچشمه فياض نشأت گرفته است ، اين دانشگاه در برابر نفوذ انديشهء فلاسفهء يونانى و هندى و . . . ، با ارائه اصول صحيح و محكم اعتقادى اسلامى ، مقابله نمود و باعث شد ، كيان و وحدت و اصالت اسلام ناب محمّدى محفوظ بماند . بايد دانست فيض رسانى اين دانشگاه عظيم تنها به مذهب شيعه اختصاص نداشت ، چه بسا زنادقه و كفّارى كه در محضر امام صادق به شاگردى نشسته و علوم روز را از آن حضرت فرا مىگرفتند ، به علاوه به گفته ابن ابى الحديد علم مذاهب چهارگانهء اهل سنّت در فقه نيز در نهايت به محضر و مكتب امام صادق ( ع ) باز مىگردد . يكى از دانش آموختگان برجستهء اين مكتب جابر بن حيّان دانشمند و رياضيدان پر آوازهء جهان است كه علاوه بر كشف اسيد سولفوريك ، 500 رساله در زمينهء رياضيات تأليف كرده كه تمامى آنها را تحت نظارت امام صادق ( ع ) تصنيف نموده است . مقام علمى امام و عظمت مكتب و دانشگاه آن حضرت به حدّى بود كه محمّد بن مسلم مىگويد : در مسجد كوفه 900 استاد را ديدم كه همه آنها مىگفتند : حدّثنى جعفر بن محمد عليه السلام ! ( يعنى از امام صادق ( ع ) نقل قول مىكردند ) . از ابو حنيفه ( نعمان ) پيشواى مذهب حنفى نقل شده است : اگر آن دو سالى كه در محضر جعفر بن محمّد بودم ، نبود ، محققا هلاك شده بودم ، ( لولا السنتان لهلك النعمان ) ، بايد دانست تعداد رواياتى كه از امام صادق ( ع ) نقل شده به تنهايى از تمام رواياتى كه از معصومين ديگر عليهم السلام نقل شده بيشتر است . تازه بسيارى از روايات آن حضرت در كوران حوادث سياسى و اجتماعى نابود شده و به دست ما نرسيده است ، چه بسيار كتب خطىّ حاوى معارف شيعه كه به دست منحرفان سوخته شده و از بين رفته است و چه بسيار محدّثان دانشمندى كه از بيم كشتار و قتل و شكنجه جرأت اظهار و نشر روايات ائمه را نداشتند . مشهور است كه روش ادارهء مكتب و دانشگاه امام صادق ( ع ) مطابق با جديدترين