مىفرمايد : اى كوهها همراه داود تسبيح بگوييد و به موجب اين امر هر گاه داود به مناجات و تسبيح حقّ مشغول مىشد كوهها نيز همراه او تسبيح مىگفتند و جايز است كه اين اذن الهى در تسبيح كوهها را معجزهء داود بدانيم و امّا در بارهء تسبيح پرندگان جايز است بگوئيم ، داود با بصيرت خود تسبيح آنها را تشخيص مىداد و يا خداوند در آنها ايجاد صوت كرده باشد ، بعضى متأخرين گفته‌اند : ممكن است تسبيح كوهها كنايه از تسبيح ملائكه ساكن آنها باشد و يا خداوند تعالى در آنها ايجاد صورت كرده باشد يا اصولا جمادات را صاحب شعور بدانيم . مؤلف كتاب مىگويد : ما در بسيارى از مؤلفات خود آورده‌ايم كه پرندگان و حيوانات داراى نفوس ناطقه و صاحب شعور و درك هستند و ما اين مطلب را با استفاده از اقوال حكما و با تكيه بر براهين و دلائل و احاديث معتبر و متواتر ذكر كرده‌ايم و حتّى چه بسا درك و فهم آنها از بسيارى از انسانها بيشتر باشد و ظاهر آيات نيز اين مطلب را تأييد مىكنند كه جمادات نوعى از درك و شعور دارند و خالق خود را تسبيح مىگويند و با زبان حال و قال از او اطاعت مىنمايند . حتّى جمعى از اهل تحقيق از مفسّرين و اهل حديث گفته‌اند : اعجاز پيامبر ( ص ) اين بود كه سنگريزه در دست آن حضرت تسبيح مىگفت و حتما حاضرين اين تسبيح را مىشنيدند و گر نه تسبيح در همه موجودات وجود دارد ، همچنان كه مىفرمايد ، وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ [ 1 ] . و ما اين مطلب را به نحو مفصّل در كتاب ( زهر الرّبيع ) و شرحى كه بر دو كتاب ( التوحيد ) و ( عيون الاخبار ) صدوق نوشته‌ايم ، توضيح داده‌ايم . ( قصص الأنبياء ) راوندى با اسناد به امام صادق ( ع ) مىنويسد : داود ( ع ) دعا مىكرد كه خداوند علم قضاوت ميان مردم را آن طور كه به حقيقت در نزد خداى تعالى وجود دارد به او تعليم دهد ، امّا خداوند متعال به او وحى كرد : اى داود ، مردم تحمّل اين حكم را نخواهند داشت و من به زودى چنين خواهم كرد ، تا آنكه روزى دو مرد براى دادخواهى به نزد او آمدند و داود قبل از شنيدن حرفهاى آن دو نفر چون به علم الهى مقصر را مىشناخت دستور داد شاكى گردن متّهم را بزند !

--> [ 1 ] سوره اسراء ، آيه 44 .