كه الفضائل در اصل ( القضايا ) بوده و بعدا تغيير داده شده و به اين صورت در آمده ( في اعمالهما ) يعنى در درستى و قبولى اعمالشان ، ( و ما يتقرّبان به الى اللَّه ) از عقائد و اعمال بنا بر اين اين جمله تأكيد جمله قبلى است يا تعميم بعد از تخصيص است زيرا اين جمله شامل عقائد هم مىشود ، يا اينكه مقصود از ( في اعمالهما ) درستى اعمال است و منظور از جمله بعدى چگونگى اعمال است ، زيرا مؤمن آنچه از امامش تعليم گرفته عمل مىكند ، ولى مسلمان به بدعتهاى مخالفين عمل مينمايد ، و بقولى منظور از جمله بعدى امام است كه بولايت و پيروى از او به خداوند تقرب ميجويد ، زيرا امام و پيشواى مؤمن تمام شرائط پيشوائى را دارد و پيشواى مسلمان تمام شرائط فسق و نادانى را داراست . ( أ ليس اللَّه يقول ) به نظر ما اين سؤال و جواب چند احتمال دارد : اوّل - كه احتمال روشنى است اينست كه سائل ميگويد اگر مسلمان و مؤمن در حسنات با همند و هر حسنه‌اى ده برابر مىشود ، پس چگونه مؤمن در اعمالش بر مسلمان برترى دارد ، با اينكه كلمه ( من ) در آيه موصول است و معنى عموم دارد و هر كرا حسنه‌اى انجام دهد شامل مىشود ، و حضرت پاسخ فرمودند كه مؤمن و مسلم هر دو كار خيرشان ده برابر مىشود ، ولى مؤمن بيش از ده برابر خواهد داشت و بدين جهت برتر از مسلمان است ، ولى اشكال اين توجيه آنست كه در اين صورت غير مؤمن هم از اعمال خود پاداش ميگيرند ، و اين بر خلاف اجماع و اخبار مستفيضه است ، مگر اينكه فرمايش حضرت را بر تقيّه حمل كنيم ، يا بگوئيم چون فهم سائل نارسا بوده ، در پاسخ او چنين مصلحت ديدند ، يا بگوئيم مقصود از ايمان ايمان كامل است و مقصود از اسلام ، ايمان ناقص ، و اسلام بدون ايمانست ، و ثواب در اسلام مربوط بايمان ناقص است و اين توجيه از سياق خبر دور نيست ، بلكه بعيد نيست بگوئيم منظور از مسلم ، مؤمن مستضعف است كه تظاهر بايمان دارد ولى هنوز در دلش جا نگرفته چنانچه از اين جمله نيز استفاده مىشود ( و هما في القول و الفعل