و آئين تست گمراه گردانم آنگاه از پيش روى و از پشت سر و طرف راست و چپ آنان در مىآيم تا بيشتر آنان شكر نعمتت بجاى نياورند « 1 » حضرت فرمودند اى زراره مقصود شيطان تو و ياران تو است ولى ديگران را كارشان را ساخته و پايان داده « 2 » . بيان : جمله لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ ( همانا مىنشينم براى آنها ) در آيه شريفه يعنى در كمين آنها مىنشينم همچنان كه راهزن در كمين قافله مىنشيند ، صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ ( راه راست تو ) يعنى راه ايمان و صراط منصوبست بر ظرفيّت ، ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ تا آخر آيه ( سپس مىآيم آنها را از روبرويشان ) گويند يعنى از تمام جهات ، كمين نشستن خود را براى گمراهى و بيچارگى انسانها بهر صورتى كه امكان داشته باشد تشبيه كرده بجهات چهارگانه روبرو و پشت سر و راست و چپ از ابن عباس روايت شده كه مقصود از روبرو يعنى از طريق آخرت و منظور از پشت سر يعنى از طريق دنيا و منظور از چپ و راست آنها يعنى از طريق گناهان و كارهاى خيرشان و قول ديگرى هم هست كه منظور از روبرو يعنى از جايى كه ميدانند و توانائى گريز دارند و پشت سر يعنى از جايى كه نميدانند و توانائى ندارند و راست و چپ يعنى از جايى كه مىتوانند بدانند و توانائى بر گريز هم دارند ولى نميكنند چون هوشيارى و احتياط لازم را ندارند ، وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ ( نمىيابى بيشتر آنها را سپاسگزار ) يعنى مطيع نيستند ، و صمد بمعنى قصد است . 38 - ابن محبوب از عمرو بن مقدام از ابان بن تغلب گويد حضرت باقر عليه السّلام فرمود هر گاه بكوفه رسيدى اين حديث را از من روايت كن هر كس گواهى دهد به لا إله الّا اللَّه و اينكه نيست خدائى مگر آن خداى واحد مستجمع جميع صفات كماليه بهشت بر او واجب مىشود ، عرضكردم قربان طبقات مختلف مردم بديدن من مىآيند آيا براى تمام آنها اين حديث را بگويم ؟ فرمود آرى اى ابان ، همانا

--> ( 1 ) سورهء اعراف آيه 15 و 16 . ( 2 ) محاسن ص 171 .