العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
39
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
از مسجد بيرون شد در حالى كه مركبش گم شده بود . حضرت گفت : اگر خداوند مركب سوارى مرا به من برگرداند و مركبم پيدا شود حق شكر الهى را بجا مىآورم . طولى نكشيد كه مركب پيدا شد حضرت گفت ( الحمد للَّه ) شخصى به حضرت عرض كرد . فدايت شوم شما گفتيد شكرى كه حق شكر و كمال سپاس باشد بجا مىآورم حضرت فرمود مگر نشنيدى كه گفتم ( الحمد للَّه ) . بيان از اين حديث استفاده مىشود كه جمله ( الحمد للَّه ) بهترين و بالاترين حمد زبانى است . و اينكه خداوند متعال قرآن را با اين جمله شروع و افتتاح نموده براى فضيلت و عظمت اين جمله بس است . علاوه : آن اخلاص و معرفتى كه امام صادق عليه السّلام هنگام حمد و سپاس داشته مهمترين پايه حمد است كه موجب اداء حق شكر او مىشود . 14 - كافى محمد بن يحيى . . . از مثنى حناط از حضرت صادق عليه السّلام كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله چنين بود هر وقت چيزى كه موجب سرور و خوشحالى حضرت ميشد رخ ميداد حضرت مىفرمود . الحمد للَّه على هذه النعمه . و هنگامى كه موجبات غم و اندوه پيش مىآمد حضرت ميفرمود ( الحمد للَّه على كل حال ) . حمد و سپاس براى خدا در هر حال . توضيح . الحمد للَّه على كل حال . يعنى در حال نعمت و بلا خداوند مستحق حمد و سپاس است . زيرا هر چه كه او در بارهء بندهاش انجام دهد قطعا صلاح و مصلحت بنده در او است نعمت و خوشى باشد و يا بلا و گرفتارى پس در همه حال بايد سپاسگزار شد گفته شده است . در هر بليه و گرفتارى پنج نوع شكر هست . اول اينكه ممكن است اين گرفتارى موجب دفع گرفتارى بزرگتر مثلا " مردن مركب سوارى انسان باعث بر طرف شدن مرگ خود انسان بشود پس لازم است در برابر بر طرف شدن آن بليه بزرگتر شكر و سپاس الهى را بجا آورد . دوم بلاء و گرفتارى بالاخره يا موجب بخشش گناهان است و يا سبب رفع درجه و مقام معنوى و بديهى است هر يك كه باشد شكر و سپاس لازم دارد . سوم بلا و گرفتارى مصيبت و ناراحتى دنيوى است پس بايد شكر خدا را كرد كه با مصيبت دينى و آفت ايمانى مواجه نشده است . نقل شده كه عيسى بن مريم به كسى كه نابينا و جذامى و فلج و داراى مرض برص بود عبور كرد . حضرت متوجه شد كه اين شخص دارد شكر خدا را مىكند و ميگويد حمد و سپاس خداوند را كه مرا از بليه و امراضى كه بيشتر مردم به آن مبتلى هستند عافيت داده . عيسى بن مريم عليهما السّلام فرمود . چه بليهاى مانده كه تو به آن مبتلا نشدهاى ؟ عرض كرد خداوند مرا از بزرگترين بلاها نجات داده و او كفر و انكار خدا است . حضرت دستى به بدن او كشيد و در نتيجه خداوند او را از اين امراض گوناگون شفا داده و خوش صورت شد و او از ياران عيسى شده و مشغول عبادت شد . چهارم بلاها همه در لوح محفوظ ثبت شده و بالاخره انسان در مسير گرفتارى هست پس بايد شكر كرد كه آن گرفتاريها گذشته و بليات را پشت سر گذاشته است . پنجم