العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
31
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
( عفو و عنايت خداوند شامل حال تو است ) چنين گفته شده است . اقول مرحوم صدوق در كتاب عيون الاخبار نقل نموده از على بن محمد بن جهم كه گفته من در مجلس مامون بودم و على بن موسى الرضا عليه السّلام هم تشريف داشتند . مامون به حضرت عرض كرد آيا شما نظرتان اين نيست كه انبياء و پيامبران معصوم از گناه هستند ؟ حضرت فرمود چرا همين طور است . مامون گفت پس آيهء شريفه لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما - تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ چه معنائى دارد ؟ حضرت فرمود از نظر مشركين احدى گناهكارتر و مجرمتر از رسول خدا نبود چون آنان 360 بت و معبود داشتند كه آنها را پرستش مى - كردند و چون حضرت مبعوث به رسالت شد و آنان را به توحيد دعوت نمود اين عمل شگفتانگيز در نظر آنان بس بزرگ و غير قابل تحمل بود و آنان با تعجب ميگفتند . اجعل الآلهة الها واحدا « ان هذا لشيء عجاب الى قوله ان هذا الا اختلاق . آيا اين شخص آمده و ميخواهد بجاى اين همه خدايان يك خدا را به ما بقبولاند ؟ راستى عجيب است تا آنجا كه گفتند اين عمل جز جعل و افترا چيزى بيش نيست و هنگامى كه حضرت با يارى و نصرت خداوند مكه را فتح نمود خداوند به حضرت خطاب كرد : يا محمد ( ص ) إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ اى پيامبر عزيز تو كه بجرم دعوت به توحيد در نظر مشركان مكه مقصر و در تحت تعقيب بودى اكنون كه مكه فتح شده آنان ديگر تو را مجرم نمىدانند چون گروهى مسلمان شده و گروهى فرارى و اگر معدودى هم باقى ماندهاند قدرت انكار توحيد و دعوت تو را ندارند پس از جهت اين پيروزى گناهان حضرت و مجرم بودنش منتفى شده است . مامون گفت اين بيانات شما از الطاف الهى است يا ابا حسن او شايد اين روايت براى توجيه وجه چهارم مناسبتر است گرچه با وجوه ديگرى هم تطبيق دارد ( فقط با توجيه دومى و كلام سيد منطبق است ) - و بالاخره هر توجيه و تفسيرى كه براى آيهء شريفه هست ولى حاصل معناى حديث عائشه اين است كه عائشه خيال ميكرد كه اين تحمل مشقت و رنج عبادت كه پيامبر داشت براى محو سيئات و بخشش گناهان و نجات از عذاب است و حضرت پاسخ داد كه تحمل رنج عبادت منحصر به محو سيئات و نجات از عذاب نيست بلكه به انگيزه شكر و سپاسگزارى از نعمتهاى غير متناهيه و رفع درجات ظاهرى و صورى ( ازدياد نعمت ) و ارتقاء مراتب معنوى است بلكه بالاتر از اين كه خود عبادت و گفتگو با محبوب از بزرگترين لذتها است در نظر دوستان و محبان خدا . طه گفته شده معناى طه يعنى اى مرد كه ابن عباس و گروهى گفتهاند . و اخبار و روايات زيادى گويا است كه اين لفظ از اسماء پيامبر است و