العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
277
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
باب 78 در باره سكوت و سخن گفتن در جاى آنها و فضيلت خاموشى و ترك سخنان بيفايده [ آيات ] مائده 101 - 102 يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَسْئَلُوا عَنْ أَشْياءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ الى قوله تعالى قَدْ سَأَلَها قَوْمٌ مِنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ أَصْبَحُوا بِها كافِرِينَ . اى اهل ايمان خيلى سؤالات از چيزها ننمائيد كه اگر روشن شود و پاسخ اين پرسشها داده شود ناراحت ميشويد . . . تا آنجا كه فرمود پيش از شما افرادى اين سؤالات را نمودند ولى در نتيجه به آن چيزها كافر شدند . [ اخبار ] 1 - كتاب احتجاج . از حضرت سجاد عليه السّلام سؤال شد راجع به سخن گفتن و سكوت كداميك افضل و بهتر است ؟ فرمود هر يك از سخن گفتن و سكوت آفات و زيانهائى دارد اگر طورى باشد كه از آفت و زيان سالم باشد البته گفتن بهتر از سكوت است عرض كردند چطور و بچه دليل ؟ فرمود بدليل اينكه خداوند متعال انبياء ، و اوصياء را براى سكوت و خاموش بودن مبعوث نفرموده است بلكه براى حرف زدن و ابلاغ مطالب و حقايق فرستاده است . استحقاق بهشت بوسيله كلام و سخن ( عبادت ) است كه بدست مىآيد نه از راه سكوت . و همچنين ولايت الهى از راه سخن تثبيت و تحقق مىيابد نه بوسيله سكوت و از راه سكوت نيست كه انسان از آتش دوزخ مصون ميماند همهء اين فوائد از اثر كلام و سخن است من هرگز ماه را با خورشيد برابر نميدانم حتى اگر بخواهيم ارزش و فضيلت سكوت و خاموشى را توصيف كنيم بايد از راه كلام و سخن گفتن باشد ولى فضيلت و ارزش كلام را نميتوانيم بوسيله سكوت بيان كنيم . 2 - امالى صدوق . از پدرش . . . از سليمان بن خالد از امام ششم عليه السّلام از پدران خود از أمير مؤمنان عليهم السّلام كه فرمود . همه خوبيها در سه خصلت جمع شده 1 - نظر و نگاه 2 - سكوت - 3 - كلام و سخن . هر نگاه و ديدنى كه عبرت و پندپذيرى در آن نباشد او سهو و غفلت است و هر سكوتى كه توام با فكر و انديشه نباشد آن غفلت و عدم توجه است و هر سخن و كلامى كه ذكر الهى نباشد آن لغو و بيهوده گفتن است بنا بر اين خوشا به حال كسى كه نگاهش عبرت و سكوتش انديشه و سخنش ذكر باشد و بر گناهش گريه كند و مردم از شرش در امان باشند . در ثواب الاعمال هم ابن متوكل . . . از ابو حمزه از حضرت باقر از أمير مؤمنان عليهم السّلام نيز چنين نقل كرده . در محاسن . از حضرت صادق ( ع ) نيز همين طور نقل كرده است . در امالى از ابن وليد . . . از ابو حمزه از حضرت باقر از امير