العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
224
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
تصنع كمتر از اين مقدارى كه مىبينم عبادتت باشد كه خداوند متعال وقتى بندهاى را دوست داشت ( اعتقاد و انديشهاش خوب و در مقام عمل تسليم باشد ) به همان اعمال اندك از او راضى و خشنود خواهد شد . بيان لفظ دون منصوب بفعل مقدر است ( اصنع دون ) . 8 - كافى . از حميد بن زياد . . . از عمرو بن جميع از حضرت صادق عليه السّلام كه رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله فرمود . يا على ان هذا الدين متين فاوغل فيه برفق و لا تبغض الى نفسك عباده ربك ان المنبت يعنى المفرط لا ظهرا ابقى و لا ارضا قطع فاعمل عمل من يرجوا ان يموت هرما و احذر حذر من يتخوف ان يموت غدا اى على اين دين استوار و محكم است پس روش و حركت دينى تو بايد با حوصله و مدارا باشد و عبادت خدا را در نظر خودت مبغوض و ناپسند نكن چون كسى كه افراط و تندروى داشته پشت و كمر مركب را زخمى و رنجور كرده و در عين حال مسافتى را هم طى نكرده تو مانند كسى عمل كن كه اميد بقاء و عمر زيادى را داشته باشد و ترس و خوف تو مانند كسى باشد كه ميترسد فردا بميرد . بيان فاعمل عمل من يرجوا ان يموت هرما يعنى در عمل داراى حوصله و تانى باش و عجله و شتاب نكن مثل كسى كه اميد بقاء و عمر طولانى را دارد كه هيچ عجله ندارد و كارها را با حوصله و بردبارى انجام ميدهد . و يا به اين معنا كسى كه چنين اميدى دارد و ميخواهد اين بدن را تا حدود هشتاد و صد سال نگه دارد بدن را خيلى به رنج و زحمت نمىافكند و با روزه زياد و شبزندهدارى و امثال اين اعمال بدن را لاغر و نحيف نميكند . تو هم اين طور باش . و احذر حذر ولى نسبت به محرمات احتياط كامل داشته مانند كسى كه فردا ميميرد . و اينكه حضرت نسبت بعبادات دستور تانى و شتاب نداشتن را داده ولى نسبت به محرمات بر عكس كه اميد زنده ماندن و طول عمر را نداشته باشد شايد از اين جهت است كه عبادت امور عملى و انجام كار است و البته در انجام اين اعمال بدن به زحمت مىافتد و از كارهاى ديگر بايد صرف نظر كرد و آنها را تعطيل نمود و لذا دستور داده كه با اعتدال و ميانه - روى باشد كه در نتيجه بدن ناراحت نشود و اعمال عبادى هم با نشاط انجام شود و بساير كارها و زندگى هم كاملا برسد و حقوق ديگر تضييع نشود . ولى معصيت و گناه ترك است و امور عدمى و انجام ندادن است كه در آن نه رنج و زحمت هست و نه مشغول شدن به چيزى و كارى است كه بساير كارها نتواند برسد پس بايد مانند كسى شد كه ميترسد فردا بميرد و خداى نخواسته در حال معصيت و گناه باشد و گفته شده اين فرق از اين جهت است كه انجام طاعتها امور مستحبى است و الزامى نيست ولى