هر انسانى است بذى حق و خيانت ننمودن در امانات مردم چه انسان نيكوكار و مؤمن و چه انسان فاجر و نيز لفظ فاجر شامل كفار هم مىشود كه خلاصهء معناى حديث اين است كه خيانت در امانت كافران هم جائز نيست بلكه اگر كسى از كافرى طلب داشته و بر او حقى داشته باشد بعنوان تقاص و برداشتن حق خود نيز در امانت و سپرده آنان نميتواند تصرف كند . البته علماء در استيفاء حق شخصى و تقاص حق و مال خود از سپرده و امانت در صورت تحقق بقيه شرائط اختلاف نظر دارند مرحوم شيخ طوسى در استبصار و اكثر علماء متاخر جائزه دانسته‌اند و تجويز كرده‌اند كه از امانت و سپرده بعنوان تقاص حق برداشت ميتوان كرد البته كراهت دارد ولى حرام نيست و در كتاب نهايه مرحوم شيخ فتواى بحرمت داده و همچنين عده از علماء . اخبار و مدارك اين حكم مختلف است كه تحقيق آن در محل مناسب خود خواهد آمد . و همچنين اخبار لزوم و وجوب اداء امانت و سپرده بطور عموم چه بافراد و نيك و چه بد و فاجر حتى دادن امانت و سپرده بقاتل على عليه السّلام بعدا » ذكر خواهد شد . ( در جلد 75 بحار ص 113 - 117 2 - كافى محمد بن يحيى . . . از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود لا تغترّوا بصلوتهم و لا بصيامهم فان الرجل ربما لهج بالصلاة و الصوم حتى لو تركه استوحش و لكن اختبروهم عند صدق الحديث و اداء الامانة . گول روزه و نماز اينها را نخوريد چه بسا ممكن است كه به اينها عادت كرده باشد بطورى كه اگر ترك كند ناراحت و وحشت‌زده مىشود اگر ميخواهيد اين مردم را آزمايش كنيد در مورد راستگوئى و اداء امانات آنان را امتحان نمائيد . بيان جوهرى گويد اغترّ بالشيء خدع به و قال اللهج بالشيء الولوع . . . اغترار به چيزى يعنى گول خوردن به آن چيز و لهج يعنى حرص نمودن به چيزى و لهج با كسر وسط يعنى وادار به چيزى شدن و مواظبت نمودن بر آن و خلاصه معناى حديث اينست كه نماز و روزهء زياد راه آزمايش و پىبردن بشايستگى انسان و ترس و خوف از خدا نيست چون اين اعمال از كارهاى ظاهرى و آشكار است كه انسان ناچار آنها را انجام خواهد داد يا از جهت خوف و ترس و يا از جهت طمع در ثواب يا از لحاظ خودنمائى و بانگيزهء ريا مخصوصا نسبت باشخاصى كه مشهور بصلاح و پاكى هستند كه اين اعمال را انجام ميدهند نه از روى خلوص تا اينكه به اين كارها عادت ميكنند و غالبا داعى و غرضى در ترك اينها ندارند و انگيزه‌هاى دنيائى هم در مورد اين قبيل كارها زياد است بر خلاف راستگوئى و اداء امانات چون اينها از كارهاى نهان است و مردم كمتر بدروغ در گفتار و خيانت در امانت