سخيف و اعتقادات واهى و سست بركنارند . و اما اخبار 1 - محاسن حضرت صادق عليه السّلام در آيه شريفه حَنِيفاً « مُسْلِماً » فرمود يعنى خالص و پاك شده كه به چيزى آميخته نيست 2 - كافى . . . همچنين نقل نمود با اضافه اين جمله كه هيچ اثر و نشانه‌اى از بت‌پرستى وجود ندارد . بيان حنيف يعنى كسى كه بدين حق كه همان دين خالص و پاك است پاىبند باشد و مسلم كسى كه در برابر تمامى اوامر و نواهى خدا تسليم و مطيع باشد و چون خداوند متعال در باره حضرت ابراهيم فرموده ما كانَ إِبْراهِيمُ يَهُودِيًّا وَ لا نَصْرانِيًّا وَ لكِنْ كانَ حَنِيفاً مُسْلِماً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ و در اين آيه حنيف مسلم را نقطه مقابل مشرك قرار داده از اين نظر حضرت صادق عليه السّلام حنيف را و يا حنيف مسلم ( با توصيف حنيف ) را تفسير فرمود به كسى كه در دين خود خالص و پاك بوده و نيز اعمال و افعالش را از شرك جلىّ و خفىّ پاكيزه و بدور دارد . بنا بر اين اوثان و بتها اعم از بت حقيقى و ظاهرى و بتهاى مجازى و درونى چه انسانى كه از اغواء و گمراه سازش شياطين متابعت نموده و آنها را بنده‌وار عبادت و اطاعت نمايد و يا كسى كه از هواهاى نفسانى و تمايلات شهوانى خود پيروى و اطاعت نمايد ( تمام اين اقسام را شامل مىشود ) همچنان كه خداوند متعال فرمود أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَنِي آدَمَ أَنْ لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ سوره يس 60 اى فرزندان آدم آيا ما با شما عهد و پيمان نبستيم كه شيطان را در اغواء و گمراه سازيش عبادت نكنيد و نيز فرمود أَ رَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ آيا ميبينى آن كس را كه هواهاى خود را خداى خود و معبود خود قرار داده سوره فرقان 43 و نيز فرمود اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ اين گروه نادان يهود و نصارى عالم نماهاى فاسق و راهب‌هاى بىدين خود را رب و واجب الاطاعه خود دانستند نه خداى مهربان و معبود جهان را . و رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كسى كه درهم و دينار را عبادت كند و بنده آنها باشد ملعون و مطرود است . 3 - محاسن حضرت باقر از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل نموده كه فرمود ( انّما هو اللَّه و الشّيطان و الحقّ و الباطل و الهدى و الضّلال و الرّشد و الغىّ و العاجلة و العاقبة و الحسنات و السيّئات فما كان من حسنات فللَّه و ما كان من سيّئات فللشيطان . ) همانا مقصود خدا و شيطان و حق و باطل و هدايت و ضلالت راه‌يابى و گمراهى دنياى نقد و پايان كار و نيكىها و بدىها در ميان اين دسته‌بندى آنچه كه نيكى بشمار ميرود و از رديف خوبىها است از جانب خدا و مربوط به او است و آنچه كه در سرى زشتىها و بدى است از طريق شيطان و با او سر و كار دارد . 4 - كافى هم اين حديث را نقل نموده فقط تغيير مختصرى چنين دارد و الضّلاله