العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

221

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

نازل شده ( كه مشهور و معروف است ) و در تفسير امام عليه السّلام است وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ يعنى ميفروشد ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ يعنى خود فرمان خدا را انجام ميدهد و مردم را وادار به آن مىكند و تحمل رنج و آزارها را مينمايد مانند كسى كه جانش را فروخته و تسليم نموده و در عوض رضا و خشنودى حق را بدست آورده و پس از دستيابى به رضايت خدا به مصائب و ناراحتيها اعتنائى ندارد و آنها را بجان ميخرد وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ و خداوند به همه بندگان خود مهربان است اما آن بندگانى كه در صدد تحصيل رضاى حقند آنها را به انتهاء آمال و آرزوى خودشان مىرساند و بيشتر از آرزو و توقع آنها به آنها ميدهد و افرادى هم كه در دين خود تقيدى ندارند و راه فسق و فجور را گرفته‌اند به آنان مهلت ميدهد و با كمال محبت آنها را بسعادت و اطاعت خود دعوت مىكند و لطف خويش از كسانى كه ميداند بعدا موفق بتوبه و بازگشت عزت آور و كرامت آفرين ميشوند قطع نميگرداند . وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ اين آيه هم دلالت بر اين دارد كه قصد قربت در برخاستن براى نماز و در خود نماز لازم واجب است . مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ يعنى اموال خود را در راه‌هاى خير صرف ميكنند ابتغاء مرضاة اللَّه به منظور تحصيل رضاى خداوند كه دلالت بر اين دارد كه صدقات و خيرات در صورتى ثواب و پاداش دارد كه با قصد قربت باشد . فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِيَ لِلَّهِ يعنى خودم و تمام وجود خود براى خدا خالص نمودم و غير او را در خود و كارهاى خود شريك نمينمايم و گفته شده اينكه از جان و روح و بلفظ وجه و چهره تعبير كرده از اين نظر است كه وجه بهترين اعضاء و جوارح برونى است و محل نمايش نيروها و حواس است و من اتّبعن هر كه پيرو من باشد وَ مَنْ يُرِدْ ثَوابَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها - مرحوم طبرسى در مجمع در معناى آيه چند قول كرده : 1 - منظور اينكه هر كس براى دستيابى بامور دنيوى فعاليت كند و در اعمالش انگيزه الهى و اخروى نداشته باشد از بهره و نصيب دنيوى مقدر مرحوم نخواهد شد ولى در آخرت حظ و بهره‌اى ندارد كه ابى اسحاق چنين گفته پس بنا بر اين نبايد فريب رفاه زندگى دنيوى او را خورد ( تصور شود چنين شخص متمكن و مرفه سعادتمند است ) . 2 - منظور از عمل جهاد باشد يعنى هر كه در جهاد خود انگيزه دنيوى داشته باشد و به منظور رسيدن بغنائم جنگى در جبهه جنگ شركت كرده باشد البته از غنائم محروم و بىنصيب نخواهد بود ولى ثواب اخروى ندارد بنا بر اين منافع مادى و دنيوى نبايد مورد غبطه انسان باشد چون اين امور در اختيار و دسترسى نيكوكار و بد كار هر دو هست و قابل غبطه و آرزو نيست ابى على چنين گفته .