العلامة المجلسي (مترجم :عطاردى)
9
بحار الأنوار (ج64) (ايمان و كفر) (فارسى)
ما سودى ندارد و از ما در آن سخنى گفته نشده فائده ندارد ، ما نمىخواهيم اهل شام از آن كتاب چيزى بدانند . تاليف و تنظيم كتب حديث و سيره از قرن دوم بطور گسترده آغاز گرديد ، گروهى از علماء و محدثين در اين دو موضوع كتابهائى نوشتند ، مشهورترين سيره نويسان در اين قرن ابن اسحاق و ابن هشام هستند ، و مشهورترين حديث نويسان هم مالك بن انس و ابن ابى شيبه و عبد الرزاق صنعانى مىباشند . كتابهاى عبد الرزاق و ابن ابى شيبه كه مصنف نام دارند بسيار مشروح و مفصل مىباشند و در چندين مجلد چاپ شدهاند ، در اين دو كتاب روايات حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و إله و گفتار صحابه با هم در ابواب آمده است ، اين دو كتاب بسيار جامع و فراگير هستند و صاحبان صحاح و مسانيد از آنها سود بردهاند . از قرن سوم گروه بىشمارى به تدوين حديث روى آوردند ، اكثر اين محدثان و مؤلفان صحاح و مسانيد خراسانى هستند ، نيشابور ، هرات ، بلخ ، مرو ، بخارا و سمرقند از مراكز بزرگ نشر حديث و تدوين كتب روائى بودند ، مانند بخارى ، مسلم ابو داود ، نسائى ، ابو عوانه ، اسحاق بن راهويه و ابن حنبل و گروهى ديگر . در قرن چهارم نيز بيهقى صاحب سنن الكبرى ، و حاكم نيشابورى مؤلف مستدرك صحيحين پا به عرصه گذاشتند و اين دو كتاب را به عالم حديث ارائه دادند ، مخصوصا صاحب مستدرك كه كتاب خود را بر اساس شرائط و مبانى بخارى و مسلم تاليف كرد و اخبارى را كه آنها نياورده بودند در مستدرك نقل كرد . دخالت خلفاى بنى عباس و نفوذ جريانهاى سياسى ، فكرى ، عقيدتى و فرقهاى در تاليف و تدوين اين كتابها بسيار مؤثر بوده ، تحقيق در اين موضوع نيازمند يك كتاب مستقل است و در اين مقدمه جاى بحث آنها نيست ، مطالعه و تحقيق در حالات محدثان ، تفاوت افكار و انديشههاى آنان را به خوبى روشن مىسازد .