بسا كمتر و سگ توله‌ها را كور زايد و پس از 12 روز چشم گشايند ، و نر بيش از ماده هيجان دارد و يك ساله كه شد بماده پرد و بسا پيش از آن و چون چند سگ رنگارنگ بماده پرند توله مانند آنها درآيد . و سگ بيش از جانوران ديگر پى زن و بوكش است و مردار گند را بيش از گوشت تازه دوست دارد ، و نجاست آدمى خورد و قى كند و با كفتار سخت دشمن است كه چون در جاى بلندى باشد و كفتار سايه او را لگد كند به روى آن بپرد و كفتار او را بخورد و چون پيه كفتار را بسگ بمالند ديوانه شود و اگر كسى زبان كفتار با خود دارد سگ به دو پارس نكند . و خويش آنست كه پاسبان صاحبش باشد و حريم او را در حضور و غياب و با خبرى و بىخبرى و خواب و بيدارى او نگهدارى كند و از همه جانوران كم‌خواب‌تر است ، و بيشتر در روز بخوابد كه نيازى به پاسبانى نيست ، و در خواب از اسب شنواتر است و از عقعق با حذرتر است . در خواب پلك بخواباند و آن را بر هم ننهند كه خوابش سبك باشد براى آنكه مغزش از مغز آدمى خنك‌تر است و از خوى شگفتش اينست كه مردم آبرومند را گرامى دارد و بدانها پارس نكند جز گاهى بر خلاف روشش و بر سياهان و جامه چركينها و ناتوانها پارس كند ، و خويش زبونى و مهرورزيست ، و پس از زدنش او را بخوانند بپذيرد و اگرش برانند برگردد ، و چون صاحبش با او بازى كند دندانش گيرد ولى آزار ندهد با اينكه نيش او در سنگ فرو رود ، و پذيراى تاديب و آموزش است تا آنجا كه اگر چراغى بر سر او نهند و خوراكى جلوش اندازند بدان توجه نكند تا چراغ را بر ندارند و از آن پس بخوراكش بجهد . و در اوقات خاصى دچار بيماريهاى سوداوى شود ، و دچار بيمارى كلب شود كه مانند ديوانگى است و نشانه‌اش اينست كه چشمهاش سرخ شوند و پرده آرند و گوشهاش شل شوند و زبانش درآيد و لعاب ريزد و بينى او روان گردد و سر به زير اندازد و پشت كوژ كند و تيره پشت او يكور شود و دم ميان دو پا نهد و هراسان