بزايش مأنوس شوند چون گربه و اسب ، و بعضى بفشار مأنوس شوند چون يوز ، برخى مأنوس نگردند چون ببر ، از نسخه اصل ) و برخى زود مأنوس شوند و مأنوس بمانند چون فيل ، و برخى دير مأنوس شوند چون شير ، و بسا كه از هر نوعى دسته‌اى مأنوس باشند و دسته‌اى وحشى تا برسد بآدمى تقسيم چهارم : برخى جانداران آواز دارند و برخى خاموشند ، و آواز دارها موقع شهوت و جماع بيشتر آواز كنند تا برسد به خود آدمى هم ، برخى پيوسته شهوت جماع دارند چون خروس و برخى در وقت معين بركنارند . تقسيم پنجم : برخى جانوران منش آرامى دارند و كم خشمند چون گاو برخى تند و عصبانى چون خوك بيابانى برخى بردبار و باركش چون شتر ، برخى تند جنبش چون مار ، برخى نيرومند ، دلير راد و بزرگ طبع مانند شير ، برخى نيرومند و نيرنگ باز و وحشى چون گرگ ، برخى حيله گر و مكار و پر حركت چون روباه برخى خشم دار و سفيه ولى تملق گو و زود آشنا چون سگ ، برخى پر نرمش و مأنوس چون فيل و ميمون برخى حسود و جمال فروش چون طاوس ؟ برخى پر حافظه چون خر و اشتر كه راهى را كه رفته‌اند از ياد نبرند . تقسيم ششم : برخى نژاد از زائيدن جانورى آرند و برخى ماده‌شان كرمى آرند و جانور شود ( مانند زنبور عسل و عنكبوت كه كرم زايند و سپس اندام آرند و برخى ماده‌شان تخم گزارد و جوجه آرد . از پاورقى ص 18 ) نيشابورى گفته : برخى زايند و برخى تخم نهند ، هر گوش دارى زاينده است و هر بىگوشى جز خفاش تخم نهند ، و در قول خدا إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ گفته : اشاره است باينكه اختصاص هر جاندار بدين خواص و مانند آنها نشود مگر از توانا ، مختار ، قهار ( 3 : 21 - تفسير نيشابورى ) بيضاوى ( 2 : 194 تفسيرش ) گفته : در قول خدا تعالى عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ كه گفتار نزد متعارف هر واژه است كه نمايشگر از آنچه باشد كه در نهاد است تك باشد يا مركّب ، و بسا بر هر آوازى از راه تشبيه و متابعت اطلاق شود ، گويند