العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
43
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
راست گويند در آنچه از جنى حكايت كنند . . . عفريت جن يعنى ديوى سركش بنام ذكوان يا صخر و مقام سليمان مجلس قضاوتش بود كه نيم روز طول ميكشيد « وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ يَعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِإِذْنِ رَبِّهِ » طبرسى ره گفته : يعنى برخى از جن را مسخر او كرديم كه در برابرش براى او كار ميكردند چنانچه آدمى در برابر آدمى بفرمان پروردگارش كار مىكند و سليمان آنها را به كارهاى سخت گل كارى واميداشت و جز آن . ابن عباس گفته : خداوند براى سليمان آنها را مسخر كرد و فرمود او را اطاعت كنند در هر چه فرمان دهد و اين دلالت دارد كه برخى جن در فرمان او نبودند « و هر كه از فرمانش سرپيچى ميكرد به او عذاب سوزناك چشانديم » اكثر مفسّران گفتند مقصود عذاب آخرتست و دلالت كند بر اينكه جن همه مكلفند و گفتند مقصود عذاب در دنيا است و خدا فرشتهاى كه تازيانه آتشين در دست داشته بر آنها گماشته بود و هر كدام از فرمان سليمان سرپيچى ميكردند بيك ضربت آنها را ميسوزانيد . « ميساختند برايش هر چه ميخواست از محرابها » كه خانههاى شرع بودند و گفتند : كاخها و مساجد عبادت بودند و از آنها است مسجد بيت المقدس « و پيكرهها » از مس و برنج و سنگ كه كار جن بودند ، برخى گفتند پيكر جانداران بوده و ديگران گفتند پيكران درندهها و بهائم را بر كرسى او ساختند تا هيبت آور باشند . حسن گفته : در آن روز مجسمه سازى و تصوير حرام نبوده و در شرع پيغمبر ما حرام شده ، ابن عباس گفته : مجسمه پيغمبران و عبّاد را در مساجد ميساختند تا به آنها اقتداء شود ، و از امام صادق عليه السّلام روايت است كه به خدا پيكره مرد و زن نبوده ولى پيكره درخت و مانند آن بوده . « و قدحها بمانند حوض » كه گفتند : بر سر هر كدام هزار كس در برابر آن حضرت غذا ميخوردند « و ديگهاى پا بر جا » كه از جاى خود منتقل نميشدند