اذان نماز را بگوئيد شهيد در ذكرى پس از نقل اين روايت از جعفريات گفته : عامه آن را روايت كردند و هروى آن را تفسير كرده كه عرب معتقدند غولها در بيابانها بمردم نمايان شوند و آنها را گمراه كنند و نابود سازند و در حديث است كه « غول نيست » و اين ابطال سخن عرب است و بسا كه دستور اذان براى دفع خيال باشد كه در بيابان دچار آدمى شود و گرچه حقيقتى ندارد . در روايتى از سليمان جعفريست كه شنيدم ميفرمود : در خانه‌ات اذان بگو كه شيطان را براند و براى كودكان خوبست ، و ممكن است مقصود اذان نماز باشد و در نهايه است كه در حديث آمده « لا غول و لا صفر » غول از جنس پرى و ديو است و عرب گمان ميكرد كه غول خود را بمردم مينمايد و بهر صورت و رنگ در مىآيد و آنها را از راه ميگرداند و نابود مىكند و پيغمبر آن را ابطال كرده . و گفتند : مقصود پيغمبر نبودن غول نيست بلكه منظور ابطال عقيده عربست كه رنگ برنگ مىشود و ميربايد و معنا اينست كه نميتواند كسى را گمراه كند و حديث ديگر گواه آنست كه فرموده : غول نيست ولى سعالى هست ، و سعالى پريان جادوگرند . يعنى در ميان پريان جادوگرانى باشند كه اشتباه افكن و خيال پردازند ، و از آنست اين حديث كه چون غول‌ها خودنمائى كردند مبادرت باذان كنيد يعنى شر آنها را با ذكر خدا از خود بگردانيد ، و اين دلالت دارد كه مراد از نفى آن نبودن آن نيست . 154 - در شهاب است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود : شيطان در آدميزاده مانند خون روانست . در ضوء گويد : شيطان بمعنى دورشونده است و گويا با نام خدا دور شود ، و گفته‌اند بمعنى سوخته از خشم است زيرا چون بنده خدا را اطاعت كند از خشم بسوزد پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلم ميفرمايد شيطان پيوسته به بنده ور ميرود و در خواب و بيدارى او را وسوسه مىكند ، و چون جسم لطيف هوائى است ميتواند بدان برسد و آدمى بى خبر