العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
86
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
خبر است يا برودخانه ميان دشت ، و در قاموس ( ج 1 ص 195 ) بمعنى شكاف كمان و فرقه و كانال و بستن بقچه آمده . . . « 1 » . 6 - در تفسير على بن ابراهيم ( 312 ) بسندش از امام ششم عليه السّلام در خبر ادريس كه فرموده ملك الموت است : كلفتى آسمان چهارم 500 سال راه است و فاصلهاش تا آسمان سوّم هم 500 سال راه و همچنانست آسمان تا آسمان دوم و هر آسمانى و ميانه هر دو آسمانى چنين است ( الخبر ) . 7 - در علل ( ج 2 ص 156 ) در خبر يزيد بن سلام است كه از پيغمبر صلى اللَّه عليه و إله پرسيد ، چرا اختران خرد و درشت به چشم آيند با اينكه همه در اندازه برابرند ؟ فرمود : چون ميان آنها و آسمان دنيا درياهاى پر موجى است از اين رو خرد و درشت ديده شوند ، و اندازه همه يكى است ( الخبر ) . بيان : شايد مقصود سائل اينست كه چرا يك ستاره خرد و درشت ديده مىشود با اينكه در همه حال يك اندازه دارد چنانچه خورشيد و ماه در افق بزرگتر ديده ميشوند تا در بالاى سر ، چون در افق بخار زياد است و با برخورد شعاع ديد
--> ( 1 ) كهكشانها امروزه مهمترين نظرگاه دانشمندان فلكى است و تا آنجا معلوم شده كه مركز جهان ماده و همه پديدههاى اين فضاى بىنهايتند و فعل و انفعالات اساس ماده كه به پيدايش ملياردها اختر و مليونها منظومه شمسى ميگرايد از آنها است و در حقيقت كارخانههاى منظومهسازى هستند كه ماده در آنها طوفانى مىشود و به صورت لولههاى چرخنده در مىآيد و كم كم كرهاى و اخترى ميگردد و شمارى از آنها از مركز كهكشان مربوطه صادر ميشوند و در گوشه از فضا بدور هم فراهم ميشوند و منظومهاى تشكيل ميدهند و امام در جواب نفرمود كهكشان در آسمانست فرمود رودخانه آسمانست يعنى چون نهريست كه همه اختران از آن به همه جاى فضاى آسمانى روانه ميشوند و سرچشمهايست هميشه در كار ساختن و پرداختن و فرستادن و اين تعبير بسيار لطيف و پر معنا و معجزه آسا است ( شرح مترجم ) .