العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)
126
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)
مغرب » يعنى مشرق و مغرب زمستان و تابستان ، و گفتهاند : مشرق و مغرب خورشيد و ماه ( ج 9 ص 201 مجمع ) « و نمود ماه را در آنها روشنى » در آن چند وجه است . 1 - از ابن عباس : روشنى آسمانها و زمين پشتش آسمانهاى پهلويش را روشن كند و رويش أهل زمين را و خورشيد همچنين است . 2 - يعنى ماه را با خلق آسمانها روشنى زمين ساخته . 3 - معنى « در آنها » يعنى در جمله آنها چنانچه گوئى در اين خانهها چاه است و اگر چه در يكى از آنها است . . . و در ( ج 10 ص 363 ) در تفسير « جَعَلَ الشَّمْسَ سِراجاً » گفته : يعنى چراغ أهل زمين است و بدانها روشنى دهد مانند چراغ آدمى و در تفسير قول خدا « كلا » گفته : يعنى حقاً و گفته شده : يعنى نه چنانست كه شما پنداريد « و القمر » به دو سوگند ياد شده چون آيات عجيبه در طلوع و غروب و گردش و بيش و كمى او هستند « وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ » يعنى شب كه بدنبال روز آيد يا برود و روز بدنبالش آيد ، و جمعى گفتند : مقصود سوگند بپروردگار اين چيزها است چون سوگند جز به خدا روا نيست . « و نموديم خواب شما را سبات » يعنى آسايش تن شماها يا قطع كار و تدبير شما چون خواب مرگ نيست و بيرون زنده بودن نيست و بيرون ادراك . . « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ » يعنى روشنى او برود و تار شود و نابود گردد ، از ابن عباس و گفته شده بدور افكنده شود ، و گفته شده نورش بهم پيچيده شود مانند عمامه وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ يعنى فرو افتند و پراكنده شوند وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ يعنى تاريكيش برود از على عليه السّلام و گفته شده تاريكيش رو آورد ، و گفتهاند : تاريك شود . . . « و الفجر » سپيده دم هر روزيست ، و گفتهاند : سپيده ذى حجه و گفتهاند : سپيده اول محرم و گفته شده ، سپيده دوم روز عيد قربان « وَ لَيالٍ عَشْرٍ » يعنى ده