گفته : يعنى بپوشاندش به دو و وارونه‌اش را نگفته چون معلوم است يا از خود لفظ برآيد باختلاف قرائت . . . ( پايان ) . رازى در ( ج 4 ص 338 ) تفسيرش گفته : در قول خدا « يَطْلُبُهُ حَثِيثاً او را دنبال كند شتابان » بدان كه خدا اين حركت را به سرعت وصف كرده و آن را سزد زيرا دنبال هم بودن شب و روز همانا به حركت فلك اعظم است و اين تندترين حركات و سخت‌ترين آنها است ، و بررسيهاي موجودات گفته‌اند : چون آدمى بتندي تمام بدود تا يك گام بردارد و بنهد فلك أعظم 3 هزار ميل راه رود و بنا بر اين حركت او در نهايت شتاب و شدّت است ، و براى اين خدا فرمود « شتابانه بدنبال او است » « 1 » و در آن نكته سنجيها است . 1 - خورشيد خودش يك حركتى دارد در يك سال تمام كه سال خورشيدي از آنست و حركتى ديگر دارد بوسيله فلك أعظم كه در يك شبانه روز بچرخد ، چون اين را دانستى گوئيم شب و روز زائيده حركت خود خورشيد نيستند بلكه از حركت بلندترين آسمان هستند بنام عرش ، و براى همين چون عرش را ذكر كرد كه « سپس استوار شد بر عرش » بدان وابست كه « بپوشاند شب روز را » تا آگهى دهد كه شب و روز از حركت عرشند نه حركت خورشيد و ماه . 2 - چون خدا كيفيت آفرينش آسمانها را شرح داد فرمود « انجام دادشان هفت آسمان در دو روز و وحى كرد در هر آسمانى فرمانش را » و اين دليل است كه خدا هر كدام را مخصوص بيك لطيفه ربانيه از عالم امر مخصوص نمود و آن اشاره است باينكه هر چه جز خدا يا از عالم خلق است و يا از عالم امر ، آنچه از عالم خلق است بمعنى تقدير جسم است و جسمانى و اندازه معين دارد ، و هر چه بىحجم و اندازه است از عالم ارواح و عالم امر است و اين دليل است كه هر جرم فلكى و همه اختران عالم خلق مخصوص بفرشته‌اى هستند از عالم امر ، و اخبار صحيحه هم بر آن دلالت دارند چون

--> ( 1 ) اين بفرضيه هيئت بطلميوسى است و برأى فيثاغورس و پيروانش و هيئت جديد شب و روز از حركت وضعى زمين باشند ( از صفحه 120 )