شتابانترين حركات است ، و از مشرق است بسوى مغرب ، و در يك شبانه روز تقريباً دورى ميگردد ، و دو قطبش را دو قطب جهان نامند و منطقه‌اش را معدّل النهار كه جهان را به دو نيمه شمالى و جنوبى بخش مىكند . و دائره‌هاى كوچك و برابر كه از هر نقطه در دو سويش رسم شود مدارات يوميه نام دارند ، و حركات ديگر همه از مغربند بسوى مشرق كه مخصوص به ستاره‌هايند و به ترتيب بروج ( از حمل بثور و از آن بجوزا - تا آخر - ) و كندتر همه حركت ثوابت است كه ممثّل همه افلاك بهمراه آنند و در هر 25200 يك چرخ مىزند ، و در هر سال ده فرسخ و تا 50 سال حركت آنها احساس نميشود و واقف به نظر مىآيند ، و دو قطبش را دو قطب بروج ميخوانند و منطقه‌اش ، منطقه البروج كه معدل النهار را در دو نقطه اعتدال بهارى و پائيزى قطع مىكند و دورترين اجزائش را بدان نقطه انقلاب تابستانى و زمستانى گويند و نهايت اين دورى منطقة البروج را از معدل ميل كلى گفته‌اند و طبق رصد نو 23 درجه و 30 دقيقه است ، و با اين چهار نقطه ( 2 اعتدال و 2 انقلاب ) منطقة البروج چهار بخش مىشود كه خورشيد در هر فصلى يكى از آنها را طى مىكند . و مدارات خرد موازى دارد مانند دائره معدل كه آنها را مدارات عرض خوانند ، و در هر بخشى از اين چهار بخش دو نقطه فرض شده كه آن را به سه بخش برابر كنند و 12 برج پديد گردد كه حمل و ثور و جوزاء بهارى باشند ، و سرطان و اسد و سنبله تابستانى ، و ميزان و عقرب و قوس پائيزى ، و جدى و دلو و عقرب زمستانى و با حركت خاصه خورشيد در اين بروج چهار فصل هر سال پديد آيند . و ماه در هر « بيست و هفت روز و يك سوم » تقريباً همه اين بروج را ميچرخد و عطارد و زهره تقريباً در يك سال ، و مريخ در يك سال و ده ماه و 21 روز و 22 ساعت و 50 دقيقه ، و مشترى در 11 سال و 2 ماه و 13 روز و 11 ساعت و نه دقيقه و محقق طوسى - ره - گفته در 12 سال تقريباً ، و زحل در 30 سال ، بخورشيد و ماه