العلامة المجلسي (مترجم :كمره اى)

104

بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى)

و گفته‌اند : قطر ماه 731 فرسخ است و جرمش 7 / 1 * 6 / 1 از جرم زمين و گفته‌اند : 39 / 1 آنست قطر عطارد 109 فرسخ ، و جرمش 12769 / 1 جرم زمين قطر زهره 965 فرسخ و جرمش 3 / 1 * 9 / 1 جرم زمين و گفته‌اند : 37 / 1 جرم زمين است ، قطر خورشيد 17538 فرسخ و جرمش 328 برابر جرم زمين و گفته شده 166 برابر ، قطر مريخ 3795 فرسخ ، و جرمش 3 برابر جرم زمين و گفته شده 2 / 1 1 آنست ، قطر مشترى 14596 فرسخ ، و جرمش 188 برابر زمين و گفته شده 4 / 1 82 آنست ، قطر زحل 14435 فرسخ ، و جرمش 182 برابر زمين و گفته شده 77 برابر . ستاره‌هاى رصد نشده را جز خدا تعالى و حججش ندانند و آنچه رصد شدند 1022 ستاره است كه بزرگترشان را « نود و هشت و يك ششم » برابر زمين دانسته‌اند و خردتر را 23 برابر زمين و آنها را شش پايه نمودند كه هر پايه يك ششم قطر از پايه بالا كمتر است ، در پايه نخست بزرگتر 15 اختر دارد ، دوم 45 ، و سوم 208 و چهارم 474 ، و پنجم 217 ، و ششم 49 ، و 14 اختر هم درون پايه‌اند ، نه كم نور بنام تيره ، و پنج ابرى كه گويا تيكه ابرند ، و بسا سه تا بر آنها فزوده شود بنام « صفيره » . سپس صورتهائى براى شناساندن اختران توهم كرده‌اند ، كه اين اختران در ميان آنند يا بر خطوط تصويرى آن يا نزديك بدان ، و آنها 48 صورتند 21 در شمال ، 12 بر منطقه كه صورتهاى بروج مشهوره‌اند ( حمل و ثور - تا آخر - و 15 در جنوب ، اينست آنچه گفته‌اند و از قواعد خود درآورده‌اند ، و خدا تعالى حقائق امور را ميداند . و برخى از آنها گفته‌اند : تا كسى بگويد 1 سطح زيرين فلك أعظم 1732 فرسخ طى مىكند ، پس خدا ميداند كه سطح زيرينش چه اندازه طى مىكند ، اين