و السنن تِرمِذى و نسايى و موطّأ مالك و جامع الاصول ابن اثير ، مذكور است كه عبد اللَّه بن محمّد بن ابى بكر به عبد اللَّه بن عمر گفت كه عايشه روايت نموده كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله به عايشه خطاب كرده ، فرموده كه : آيا نمىبينى كه قوم تو ، وقتى كه خانهء كعبه را تجديد مىكردند ، از قواعدى كه حضرت ابراهيم عليه السلام بناى خانه را بر آن گذاشته ، كمتر كردند ؟ پس عايشه گفت يا رسول اللَّه ! چرا به نحوى كه حضرت ابراهيم بنا فرموده بود ، رد نمىكنيد و مبناى خانه را بر قواعد ابراهيم عليه السلام نمىگذاريد ؟ حضرت فرمود كه : اگر نه آن بود كه قوم تو قريب العهد به كفرند ، مىكردم . پس عبد اللَّه گفت كه : ترك كردن حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله اسلامِ دو رُكن را كه در پهلوى حجر حضرت اسماعيل است ، از اين جهت بوده كه خانه ، موافق بناى حضرت ابراهيم عليه السلام نيست . « 1 » و در روايت ديگر كه مسلم و بخارى روايت كرده‌اند ، مذكور است كه عايشه پرسيد كه : ديوار خانه از جملهء خانه است ؟ حضرت فرمود كه : بلى . عايشه گفت كه : چرا داخل خانه نكرده‌اند ؟ فرمود : خرجى ايشان ، كمى كرد . عايشه گفت : چرا درِ خانه از زمين ، مرتفع است ؟ فرمود كه : قوم تو ، از براى آن در را مرتفع ساختند كه هر كس را خواهند ، داخلِ خانه كنند و هر كه را نخواهند ، نكنند ؛ و اگر نه آن بود كه قوم تو قريب العهدند به جاهليت و من مىترسم كه دل‌هاى ايشان ، انكار نمايد داخل ساختن ديوار را در خانه و مساوى ساختن درِ خانه را با زمين ، هر آينه ، چنين مىكردم . « 2 » و در روايتى ديگر كه بخارى ذكر كرده ، چنين است كه : اگر نه قوم تو قريب العهد به جاهليت بودند ، مىفرمودم كه خانه را منهدم مىساختند و داخل مىساختم در خانه ، آنچه بيرون انداخته‌اند و درِ خانه را به زمين ، مُلصق مىساختم و دو در از براى خانه مقرّر مىكردم : يكى شرقى و يكى غربى ، و مىرسانيدم اساس خانه را به اساسى كه حضرت ابراهيم قرار داده بود . « 3 » و از تتمّهء اين روايت ، ظاهر مىشود كه : از طرف حِجر حضرت اسماعيل عليه السلام ، به قدرِ شش ذرع از خانهء كعبه بيرون افتاده ، و آنچه در بعضى احاديث اهل بيت عليهم السلام وارد شده كه حِجر ، داخل خانه

--> ( 1 ) . صحيح البخارى ، ج 2 ، ص 179 ( كتاب الحج ) و ج 4 ، ص 178 ( كتاب بدء الخلق ، باب الأنبياء ) و ج 6 ، ص 24 ؛ صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 969 ، ح 399 ( كتاب الحج ) ؛ السنن الترمذى ، ج 3 ، ص 224 ( كتاب الحج : ح 875 ) ؛ الموطّأ ، ج 1 ، ص 363 ( كتاب الحج ، ح 1104 ) ؛ سنن النسائى ، ج 5 ، ص 214 ( باب بناء الكعبة ) ؛ جامع الاصول ، ج 9 ، ص 294 ، ح 6907 . ( 2 ) . صحيح البخارى ، ج 2 ، ص 179 و 180 ؛ صحيح مسلم ، ج 3 ، ص 973 ( باب 70 ، ح 405 ) . ( 3 ) . صحيح البخارى ، 2 ، ص 156 و 157 .