سيد علاء الدين محمد گلستانه

448

منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)

بعد از آن فرمود كه : دفع كن و از خود بگذران عداوت و ايذاى دشمنان را به خصلتى كه بهتر است ( يعنى در برابر دشمنى او ، درشتى مكن و بهر نحوى كه به احسان ، اقرب باشد ، با او سلوك كن . مثلًا در مقابل بدىاى كه از دشمن به كسى رسد ، ممكن است تلافى به زياده از آنچه او كرده و به مثل آن كمتر . و ممكن است عفو و با وجود عفو ، احسان كردن . و هر مرتبه ، بهتر و بالاتر از ديگرى است ) . بعد از آن فرمود كه : هر گاه به وجه بهتر از خود بگذرانى ، ناگاه ، كس كه ميانهء تو و او عداوت است ، چنان مىشود كه گويا دوستى است كه قرابت نسبى با تو دارد و قبول اين خصلت حميده كه عبارت از احسان كردن در مقابل بدى باشد ، نمىكند و به آن راضى نمىشود ، مگر آنها كه صاحب صبر باشند . و قابل و صاحب اين خصلت نمىباشد ، مگر كسى كه صاحب بهرهء عظيم از خوبى و محاسن اخلاق بوده باشد . بعد از آن حضرت فرمود كه : نزد مخالفان ، خير و خوبى نيست و جايز نيست شما را كه مطّلع و عالم سازيد ايشان را بر اصول و قواعد دين الهى ؛ زيرا كه اگر ايشان ، از اين قبيل چيزى از شما بشنوند ، با شما دشمنى مىكنند و آن معنى را كه از شما شنوند ، شهادت مىدهند و به سلاطين و اهل جور مىرسانند يا بر شما حجّت مىسازند و بر دوش شما بار مىكنند و در هلاك شما سعى مىكنند و رو به روى شما مىگويند و مىكنند آنچه شما را بد آيد ، و شما تلافىِ موافق حق ، از ايشان نمىتوانيد جست در ايّام دولت فجّار و ظَلَمه . پس مرتبهء خود را در ميان خود و اهل باطل بشناسيد ؛ زيرا كه سزاوار نيست اهل حق را كه خود را در مرتبهء اهل باطل قرار دهند ؛ زيرا كه خداى تعالى ، اهل حق را پيش خود ، مرتبهء اهل باطل قرار نداده « 1 » . آيا ندانسته‌ايد وجه قول الهى را كه در كتاب خود فرموده ، آن جا كه مىفرمايد : « أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ » ؟ ، يعنى : آيا مىگردانيم ما آن جماعتى را كه ايمان آورده و اعمال صالحه كرده‌اند ، مثل آنها كه در روى زمين فساد كنند ؟ يا آن كه : مىگردانيم صاحب تقوا را مثل فجّار و ارباب معاصى ؟

--> ( 1 ) . الف : - « زيرا كه خداى تعالى ، اهل حق را پيش خود ، مرتبهء اهل باطل قرار نداده » .