شياطين ، حيله‌ها و مكرها دارند ( و حق تعالى ، در باب شيطان فرموده : « إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً » ؛ « 1 » يعنى : به كَرَم الهى متوسّل باشيد و از حيله و مكرى كه سنّيان در باب اضرار يا اضلال شما كنند ، بسيار مترسيد ؛ زيرا كه خداى تعالى ، شما را از حيله و مكر ايشان ، هر گاه مصلحت اقتضا كند ، محافظت مىنمايد . و اين كلام ، منافات با وجوب منافات با وجوب تقيّه ندارد و غرض ، امر به اعتماد بر فضل الهى است و از ايشان ، بسيار « 2 » نترسيدن . و ضررهاى قليل كه رسانند ، خداى تعالى بر وجه اكمل ، در دنيا يا در آخرت ، تلافى و تدارك مىفرمايد . و در بسيارى از نسخه‌هاى صحيحه ، « لا يعرفنّ » به عين بى نقطه و فاء است . و ممكن است كه به تخفيف « راء » باشد ؛ يعنى : بايد كه شيعيان ، چيزى از سنّيان ياد نگيرند ؛ زيرا كه به حيله و مكر ، باعث ضلالت ايشان مىشود و ضرر مىرسانند . و شايد كه مراد ، نهى از دوستى و آشنايى با سنّيان باشد ؛ يعنى : هيچ يك از ايشان را مشناسيد ، چه جاى آن كه با ايشان ، دوستى و آشنايى كنيد ، و اين نهى ، در حالى است كه تقيّه در اختلاط با ايشان نباشد ، و اگر مقام « 3 » تقيّه باشد ، به قدر ضرورت ، اظهار مودّت بايد كرد و در باطن ، از ايشان گريزان و بر حذر بايد بود . و ممكن است كه به تشديد « راء » باشد ؛ يعنى : خود را به ايشان مشناسانيد به عنوان تشيّع و اظهارِ مذهب حق و بحث در مسائل متعلّقه به مذهب يا آن كه مطلقاً تا مقدور باشد ، خود را به ايشان مشناسانيد « 4 » و از آشنايى ايشان ، گريزان باشيد ، يا آن كه مراد آن باشد كه در مقام هدايت ايشان در مياييد و اظهار مذهب حق ، پيش ايشان مكنيد ؛ زيرا كه ايشان ، گاه باشد كه از راه حيله ، خود را چنان باز نمايند كه طالب حق‌ّاند و بعد از آن كه اظهارِ مذهب خود پيش ايشان كرديد ، در مقام اضلال يا رسانيدن ضررى كه مقدورشان باشد . به در مىآيند و قبولِ حق نمىكنند . و قبل از اين ، بعضى از احاديث درباب تقيّه و ترك دعوت ايشان ، مذكور شد .

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 76 . ( 2 ) . ب : - « بسيار » . ( 3 ) . الف : + « ضرورت » . ( 4 ) . الف : - « به عنوان تشيّع و اظهارِ مذهب حق و بحث در مسائل متعلّقه به مذهب يا آن كه مطلقاً تا مقدور باشد ، خودرا به ايشان مشناسانيد » .