سيد علاء الدين محمد گلستانه
415
منهج اليقين (شرح نامه امام صادق ع به شيعيان) (فارسى)
مرتبهاى [ را ] كه در ميان امّت دارد ، مىدانيد كه اختيار امّت را در آن راه مىدهد ؟ ! به درستى كه امامت ، قدرش از آن جليلتر و شأنش عظيمتر و مكانش رفيعتر و عمقش دور تر از آن است كه مردم به عقلهاى خود ، به او توانند رسيد يا به رأى خود ، ادراكِ او توانند كرد يا امامى به اختيار خود ، نصب توانند نمود . به درستى كه خداى - عزَّ و جلَّ - ، ابراهيم خليل عليه السلام را به مرتبهء امامت ، بعد از نبوّت و خُلّت ، « 1 » مخصوص ساخت و امامت را مرتبهء سيّم آن دو فضيلت گردانيد و او را به آن فضيلت ، تشريف داد و نام او را بلند ساخت . پس فرمود : « إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً » ؛ « 2 » يعنى : من ، تو را امام مردم مىكنم . پس حضرت خليل عليه السلام از روى سُرور و شادى « 3 » گفت : « وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي » ؛ « 4 » يعنى : مرا امام كن و از فرزندان من ، بعضى را امام . خداى تعالى فرمود : « لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ » ؛ « 5 » يعنى : نمىرسد عهد من به ظلمكنندگان و ظالم ، صاحب مرتبهء امامت نمىشود . پس اين آيه ، باطل كرد امامت هر ظالمى را تا روز قيامت ، و از براى برگزيدگان الهى ، مقرّر شد . بعد از آن ، خداى تعالى ، حضرت ابراهيم عليه السلام را اكرام فرمود به آن كه امامت را در جمعى از ذرّيت او كه صاحب صفوت و طهارت بودند ، قرار داد و فرمود : « وَ وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ * وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ » ؛ « 6 » يعنى : بخشيديم به او اسحاق و يعقوب را از روى تفضّل يا زياده بر نعمتهاى سابقه يا زياده بر آنچه او استدعا نموده بود و همهء ايشان را صالح گردانيديم ، و گردانيديم « 7 » ايشان را امامان كه به امر ما هدايتِ مردم كنند . و وحى كرديم به سوى ايشان ، كردنِ افعال خير را و اقامت نمودن نماز و دادن زكات را ؛ و ايشان ، عبادتكنندگان ما بودند . بعد از آن فرمود كه : امامت ، هميشه در ذرّيت حضرت ابراهيم عليه السلام بود و از بعضى به بعضى به ارث مىرسد در قرنهاى پى در پى تا آن كه به حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله رسيد . پس خداى - عزَّ و جلَّ - فرمود : « إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ » ؛ « 8 » يعنى : به درستى كه سزاوارترين مردمانِ به ابراهيم ، آن جماعتاند كه پيروى او
--> ( 1 ) . خُلّت : خليلى ، دوستى . ( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 124 . ( 3 ) . ج : « شادى و سرور » . ( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 3 . ( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 3 . ( 6 ) . سورهء انبياء ، آيهء 72 و 73 . ( 7 ) . الف و ب : - « و گردانيديم » . ( 8 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 68 .