و از حضرت امام موسى [ كاظم ] عليه السلام روايت كرده كه فرمود : وقتى كه وفات پدرم عليه السلام رسيد ، به من گفت : اى فرزند ! به تحقيق كه شفاعت ما نمىرسد به كسى كه نماز را سبُك مىگيرد . « 1 » ديگر ، ترك نكردن قنوت در جميع نمازها . ديگر ، رعايت كردن وقت‌هاى فضيلت در جميع نمازها ، چنانچه نماز صبح را تأخير نكند تا وقتى كه سرخىِ طرف مشرق ، ظاهر شود ؛ بلكه قبل از آن به جا آورد ، و نماز ظهر را پيش از آن كه سايه به قدر چهار قدم شود يا مثل شاخص شود . و قدم هفت‌ْيك شاحض است ، چنانچه طول قدم آدمى ، غالب به قدر هفت‌ْيكِ قامتش مىباشد . و بعضى از علما گفته‌اند كه هرگاه كسى نماز ظهر را تأخير كند تا وقتى كه سايه به قدر شاحض شود و در آن تأخير ، عذرى نداشته باشد ، نمازش قضا مىشود . و همچنين گفته‌اند كه كسى كه مختار باشد اگر نماز عصر را تأخير كند تا سايه دو مثل شود ، قضا مىشود ، و نماز مغرب را تا وقتى كه سرخىِ طرف مغرب بر طرف شود ، تأخير نكند . ديگر ، نوافل شبانه‌روزى را ترك ننمودن ، خصوصاً نماز شب كه در آن ، تأكيد بسيار است . و نافلهء شب با نماز شَفْع و وَتْر ، يازده ركعت است ، و نافلهء صبح ، دو ركعت ، و نافلهء ظهر و عصر ، هر كدام هشت ركعت ، و نافله شام ، چهار ركعت ، و نافلهء خفتن ، دو ركعت ، نشسته يا ايستاده . و در احاديث ، وارد شده كه نافله ، تلافى نقصانِ فريضه مىكند و تلافى مىكند متوجّه شدن در اثناى نماز را به چيزهاى ديگر و فكرها كردن و از نماز ، غافل بودن [ را ] . و تأكيد بسيار در باب قضا كردن نوافل ، وارد شده . و در بعضى از احاديث ، وارد شده كه : كسى كه [ قضا ] نكند ، در روز قيامت ، سبُك‌گيرنده و ضايع‌كنندهء سنّت رسول اللَّه صلى الله عليه و آله محشور خواهد شد . ديگر ، متوجّه شدن به عبادت و دل را مشغول فكرها و خيال‌ها نساختن و در اثناى نماز ، نگاه به طرف چپ و راست نكردن ؛ بلكه تا ايستاده باشد ، نگاه به موضعِ سجده كند و در وقت قنوت ، به كفِ دست و در حال ركوع ، به ميان قدم‌ها و در سجود ، به طرف بينى و در تشهّد ، به كنار خود . و در احاديث ، وارد شده كه از نماز ، همان قدر قبول مىشود كه دلِ آدمى ، متوجّه آن است . و كسى كه نافله به جا آورد ، تلافى آن نقصان ، به نافله مىشود - چنانچه مذكور شد - ، و مىتواند بود كه با وجود آن كه كسى در نماز فكرها كند ، نمازش صحيح باشد ، به اين معنى كه قضا بر او لازم نباشد و حكم تارك الصلاة نداشته باشد ؛ امّا مقبول نباشد ، يعنى استحقاق ثواب ، نداشته باشد يا موجب رسيدن به مراتب عاليه نشود . و اگرچه كم واقع مىشود كه خيالات در اثناى نماز در ذهن

--> ( 1 ) . همان ، ص 270 ، 15 .